Autor: Katarzyna Talkowska-Szewczyk
Pracowałam u swojego pracodawcy na umowie o pracę na cały etat. Jestem po 20 tygodniach urlopu macierzyńskiego i chcę wrócić do pracy na 1/2 etatu. Będę negocjować utrzymanie stawki 10 tys. zł netto + 5 tys. zł netto na okres 10 miesięcy za 1/ 2 etatu. Podniosłam kwalifikacje i ukończyłam międzynarodowe studia. Czy z ZUS-u mogę spodziewać się wypłacenia zasiłku opiekuńczego? Jeśli tak, to w jakiej wysokości za ten czas w domu? Jak zostanie wyliczony wymiar w przypadku choroby, jeżeli przejdę na umowę na pół etatu? Jak to będzie wyglądało, gdybym zaszła w drugą ciążę?
.jpg)
Uprzejmie wskazuję, że podstawę prawną do udzielenia odpowiedzi na zadane przez Panią pytania stanowią dwie ustawy:
1) ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r., poz. 1465),
2) ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2780).
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1821e § 1 Kodeksu pracy „Pracownik może łączyć korzystanie z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy. W takim przypadku urlopu rodzicielskiego udziela się na pozostałą część wymiaru czasu pracy”. Istotny jest w tym zakresie również § 2, który stanowi, że „W przypadku, o którym mowa w § 1, podjęcie pracy następuje na wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej składany przez pracownika w terminie nie krótszym niż 21 dni przed rozpoczęciem wykonywania pracy. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika, chyba że nie jest to możliwe ze względu na organizację pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika. O przyczynie odmowy uwzględnienia wniosku pracodawca informuje pracownika w postaci papierowej lub elektronicznej w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku”. W takiej sytuacji otrzymuje Pani dwa świadczenia: zasiłek rodzicielski oraz wynagrodzenie za pracę.
Zgodnie z art. 31 § 4a ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2780) „Wysokość zasiłku macierzyńskiego zmniejsza się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, w którym pracownik łączy korzystanie z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego takiego urlopu”.
Rozwiązanie to koresponduje z rozwiązaniem Kodeksu pracy pozwalającym pracownikowi łączyć korzystanie z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy. Aktywność zarobkowa pracownika w okresie korzystania z urlopu rodzicielskiego u pracodawcy udzielającego urlopu wydłuża wymiar urlopu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy wykonywanej przez pracownika w trakcie korzystania z urlopu lub jego części, nie dłużej jednak niż do 64 tygodni (w przypadku urodzenia jednego dziecka podczas jednego porodu lub przyjęcia na wychowanie) albo do 68 tygodni (w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu lub jednoczesnego przyjęcia na wychowanie więcej niż jednego dziecka), ewentualnie do 59 tygodni w razie przyjęcia na wychowanie dziecka, któremu brakuje nie więcej niż 9 tygodni do ukończenia 7.
Jeżeli pobierałaby Pani jedynie zasiłek rodzicielski, to wówczas wynagrodzenie chorobowe Pani nie przysługuje. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2780) „Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego”. Pobieranie zasiłku macierzyńskiego jest natomiast przerwą w ubezpieczeniu chorobowym. Jak też wynika z pkt 11 komentarza ZUS do ustawy zasiłkowej, w przypadku, gdy niezdolność do pracy powstanie w czasie przerwy w ubezpieczeniu chorobowym z powodu urlopu bezpłatnego, urlopu wychowawczego, odbywania czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego albo pobierania zasiłku macierzyńskiego, zasiłek chorobowy nie przysługuje za cały okres nieprzerwanej niezdolności do pracy przypadającej w czasie tej przerwy. Jeżeli jednak nieprzerwany okres niezdolności do pracy przypada również po zakończeniu przerwy w ubezpieczeniu chorobowym, prawo do zasiłku chorobowego przysługuje za okres po tej przerwie. Zatem w przypadku pracy wynagrodzenie chorobowe zostanie policzone z uwzględnieniem otrzymywanego wynagrodzenia przy zastosowaniu zasad ogólnych.
Art. 36. [Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego]
„1. Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu będącemu pracownikiem stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy.
2. Jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia.
3. Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego za jeden dzień niezdolności do pracy stanowi jedna trzydziesta część wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru zasiłku.
4. Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego ustala się z uwzględnieniem wynagrodzenia uzyskanego u płatnika składek w okresie nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, w trakcie którego powstała niezdolność do pracy”.
W przypadku ponownego zajścia w ciążę przez panią podstawą będzie:
Art. 36. [Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego]
„1. Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu będącemu pracownikiem stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy.
2. Jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia.
3. Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego za jeden dzień niezdolności do pracy stanowi jedna trzydziesta część wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru zasiłku.
4. Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego ustala się z uwzględnieniem wynagrodzenia uzyskanego u płatnika składek w okresie nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, w trakcie którego powstała niezdolność do pracy”.
Podstawą do ustalenia wysokości wymiaru zasiłku będzie średnia wyciągnięta z 12 miesięcy z okresu, w którym Pani pracowała (nieprzerwanie przez 12 miesięcy).
Pracująca mama na pół etatu
Anna była zatrudniona na pełny etat jako księgowa. Po urodzeniu dziecka postanowiła skorzystać z urlopu rodzicielskiego, ale jednocześnie chciała wrócić do pracy w wymiarze 20 godzin tygodniowo. Złożyła wniosek do swojego pracodawcy na 21 dni przed planowanym powrotem. Pracodawca go zaakceptował, więc Anna przez resztę urlopu rodzicielskiego otrzymywała proporcjonalnie pomniejszony zasiłek macierzyński oraz wynagrodzenie za pracę na pół etatu. Dzięki temu mogła spędzać więcej czasu z dzieckiem, a jednocześnie pozostała aktywna zawodowo.
Tata łączył urlop z pracą
Marek, programista w firmie IT, po narodzinach swojego dziecka postanowił skorzystać z urlopu rodzicielskiego. Chciał jednak utrzymać kontakt z pracą i nie wypaść z rytmu zawodowego, dlatego złożył wniosek o możliwość pracy na 1/4 etatu w trakcie urlopu rodzicielskiego. Jego pracodawca wyraził zgodę, co pozwoliło Markowi na dalszy rozwój zawodowy i stopniowe przejście do pełnoetatowej pracy po zakończeniu urlopu.
Wniosek odrzucony ze względu na organizację pracy
Katarzyna pracowała jako pielęgniarka w szpitalu. Po urodzeniu dziecka złożyła wniosek o łączenie urlopu rodzicielskiego z pracą na 1/3 etatu. Jednak ze względu na specyfikę jej zawodu, pracodawca nie był w stanie dostosować grafiku do jej potrzeb. Otrzymała pisemne uzasadnienie odmowy w terminie 7 dni. W tej sytuacji Katarzyna zdecydowała się na pełny urlop rodzicielski bez podejmowania pracy.
Artykuł wyjaśnia kwestie dotyczące łączenia urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy. Pracownik może podjąć pracę u swojego pracodawcy w wymiarze nieprzekraczającym połowy etatu, co skutkuje proporcjonalnym zmniejszeniem zasiłku macierzyńskiego. Aby skorzystać z tej opcji, konieczne jest złożenie wniosku na co najmniej 21 dni przed rozpoczęciem pracy. Pracodawca ma obowiązek uwzględnić wniosek, chyba że organizacja pracy na to nie pozwala – w takim przypadku musi uzasadnić odmowę. Wykonywanie pracy w trakcie urlopu wydłuża jego czas trwania, maksymalnie do 64 lub 68 tygodni, w zależności od liczby dzieci. Artykuł omawia także wpływ pobierania zasiłku macierzyńskiego na prawo do zasiłku chorobowego oraz sposób jego wyliczania.
Planujesz łączyć urlop rodzicielski z pracą, ale nie wiesz, jakie masz prawa? A może Twój pracodawca odrzucił Twój wniosek i nie jesteś pewien, czy to zgodne z przepisami? Skorzystaj z naszych profesjonalnych porad prawnych online! Pomożemy Ci zrozumieć obowiązujące regulacje i wskażemy najlepsze rozwiązania dostosowane do Twojej sytuacji. Nie zostawiaj swoich wątpliwości bez odpowiedzi – skontaktuj się z nami już dziś!
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
2. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika