Zespół prawników

Specjaliści z różnych dziedzin prawa

Zadaj pytanie prawnikowi

(bezpłatna wycena)

Wycena do 2 godzin

(w większości przypadków do 1 h)

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Zadanie pytania nic Cię nie kosztuje

Poznanie wyceny do niczego nie zobowiązuje

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Wymagania ZUS dla emerytury zagranicznej

Autor: Kinga Kościelniak

Mam pytania o dokumentację do emerytury we Francji. Siostra tam pracowała, a obecnie złożyła dokumenty w polskim ZUS-ie w Warszawie. ZUS zauważył błąd w numerze PESEL, czyli już jest konieczność złożenia wniosku o wydanie poprawnego PESEL-u. Informator z ZUS-u poinstruował, żeby także do wniosku dołączyć akt urodzenia dziecka. Dziecko urodziła we Francji i tam mieszkała cały ten czas. Czy to jest sensowne? Jakich jeszcze dokumentów, prócz świadectwa pracy, ZUS może wymagać?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wymagania ZUS dla emerytury zagranicznej

Zasady emerytalne w UE

Zgodnie z art. 6 Rozporządzenia (WE) nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego „o ile niniejsze rozporządzenie nie stanowi inaczej, właściwa instytucja Państwa Członkowskiego, której ustawodawstwo uzależnia:

  • nabycie, zachowanie, przysługiwanie lub odzyskanie prawa do świadczeń,
  • objęcie przez ustawodawstwo, lub
  • dostęp do lub zwolnienie z ubezpieczenia obowiązkowego, fakultatywnego kontynuowanego lub dobrowolnego,
    – od spełnienia okresów ubezpieczenia, zatrudnienia, pracy na własny rachunek lub zamieszkania, bierze pod uwagę w niezbędnym zakresie okresy ubezpieczenia, zatrudnienia, pracy na własny rachunek lub zamieszkania spełnione na podstawie ustawodawstwa każdego innego Państwa Członkowskiego, tak jakby były to okresy spełnione na podstawie stosowanego przez nie ustawodawstwa”.

W treści rozdziału 5. wyjaśniono kwestie sumowania okresów ubezpieczenia (staż pracy w różnych krajach UE), podziale emerytury proporcjonalnie do długości okresów w poszczególnych państwach (metoda pro rata temporis), obowiązku współpracy instytucji państw członkowskich.

Zgodnie z art. 18 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych „podstawę wymiaru emerytury lub renty dla osób posiadających okresy ubezpieczenia za granicą, o których mowa w art. 8, ustala się na zasadach określonych w art. 15–17. 2. Przy ustalaniu kolejnych 10 lat kalendarzowych, o których mowa w art. 15 ust. 1 i 2, nie uwzględnia się lat kalendarzowych, w których ubezpieczony przez cały rok pozostawał w ubezpieczeniu za granicą”.

Wobec art. 132 ust. 1 „emerytowi lub renciście, który mieszka za granicą, świadczenie wypłaca się w formie bezgotówkowej:

1) na wskazany przez niego jego rachunek płatniczy prowadzony w kraju lub wydany w kraju jego instrument płatniczy w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych albo

2) na jego wniosek, na wskazany przez niego rachunek płatniczy prowadzony w kraju lub wydany w kraju instrument płatniczy w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych osoby przez niego upoważnionej do odbioru świadczenia, zamieszkałej w kraju – chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej. 1a. Na wniosek emeryta lub rencisty zamieszkałego za granicą w państwie członkowskim Unii Europejskiej, państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) lub w państwie, z którym Rzeczpospolitą Polską łączy umowa międzynarodowa w dziedzinie ubezpieczeń społecznych przewidująca transfer emerytur lub rent, przysługujące świadczenia wypłaca się w państwie zamieszkania, na rachunek bankowy tej osoby za granicą lub w innej formie wskazanej przez organ rentowy, w terminach, walucie i trybie ustalonych przez ten organ rentowy”.

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Postępowanie ZUS-u

Postępowanie ZUS-u jest zgodne z procedurą, szczególnie jeśli Pani siostra ubiega się o emeryturę z uwzględnieniem okresów pracy we Francji. Polski ZUS współpracuje z instytucjami zabezpieczenia społecznego innych państw UE (w tym Francji) na podstawie rozporządzenia (WE) nr 883/2004 oraz 987/2009.

ZUS nie może prowadzić postępowania na niepoprawne dane identyfikacyjne. Pani siostra powinna złożyć wniosek do urzędu stanu cywilnego lub ewidencji ludności o nadanie/poprawienie numeru PESEL. Może to zrobić za pośrednictwem konsulatu, jeśli mieszka za granicą. Możliwe, że  ZUS będzie potrzebował, aby dostarczyć potwierdzenie nadania/poprawy PESEL.

Wszystko jest weryfikowane, jeśli Pani siostra korzystała z urlopu macierzyńskiego/wychowawczego we Francji – wtedy ten okres może być zaliczony do okresów ubezpieczenia. Możliwe, że chodzi o ubieganie się o podwyższenie emerytury z tytułu wychowywania dziecka.

ZUS może domagać się ponadto zaświadczenia o zatrudnieniu lub umowy o pracę (jeśli siostra posiada). Dokumenty tożsamości – dowód osobisty, paszport. Potwierdzenie zamieszkania we Francji – meldunek, umowa najmu itp. Dokumenty potwierdzające opłacanie składek we Francji. Z tego co ustaliłam prawdopodobnie akt urodzenia dziecka powinien być przetłumaczony na język polski przez tłumacza przysięgłego.

Zapewne należy złożyć formularz unijny potwierdzający okresy ubezpieczenia we Francji. Ten dokument ZUS sam uzyska od instytucji francuskiej, ale proces może potrwać kilka miesięcy.

Z tego, co rozumiem, Pani siostra prawdopodobnie złożyła wniosek o emeryturę  w Polsce i wskazała okresy świadczeń we Francji. W związku z tym ZUS przyjmuje dokumenty, przesyła zapytanie do instytucji francuskiej, po uzyskaniu danych wydaje decyzję w oparciu o łączny staż pracy.

Niniejsza opinia została sporządzona w oparciu wyłącznie o przepisy obowiązującego prawa polskiego. Nie dokonano analizy przepisów prawa francuskiego ani przepisów prawa polskiego pozostających w bezpośredniej korelacji z regulacjami francuskimi. W związku z powyższym opinia nie uwzględnia skutków prawnych wynikających z ewentualnych różnic w systemie zabezpieczenia społecznego obowiązującym na terytorium Republiki Francuskiej.

Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›

Przykłady

Praca w Polsce i Francji 

Anna pracowała 15 lat w Polsce, a następnie 10 lat we Francji. Składając wniosek o emeryturę w polskim ZUS-ie, dołączyła zaświadczenia o zatrudnieniu z Francji. ZUS uwzględnił jej francuski staż pracy, sumując go z polskim, co pozwoliło na przyznanie wyższej emerytury zgodnie z zasadą pro rata temporis.


Błąd w numerze PESEL

Jan, po 20 latach pracy w Niemczech, złożył wniosek o emeryturę w Polsce. ZUS zauważył błąd w numerze PESEL. Jan musiał poprawić dane w urzędzie stanu cywilnego, co opóźniło proces, ale po korekcie ZUS uwzględnił jego zagraniczne okresy ubezpieczenia.


Urlop macierzyński za granicą

Maria pracowała we Włoszech, gdzie korzystała z rocznego urlopu macierzyńskiego. Przy składaniu wniosku o emeryturę w Polsce ZUS zażądał aktu urodzenia dziecka z tłumaczeniem przysięgłym, aby zaliczyć ten okres jako składkowy, co zwiększyło jej staż emerytalny.

Podsumowanie

Zasady emerytalne w UE, oparte na Rozporządzeniu (WE) nr 883/2004, umożliwiają sumowanie okresów ubezpieczenia z różnych krajów członkowskich, co pozwala na uzyskanie emerytury proporcjonalnej do stażu pracy. Polski ZUS współpracuje z zagranicznymi instytucjami, ale wymaga poprawnego PESEL-u, dokumentów potwierdzających zatrudnienie i zamieszkanie oraz czasem aktów stanu cywilnego, np. aktu urodzenia dziecka, dla weryfikacji okresów nieskładkowych. Proces może być czasochłonny, zwłaszcza przy błędach w dokumentacji lub konieczności uzyskania danych z zagranicy.

Oferta porad prawnych

Oferujemy profesjonalne wsparcie w przygotowaniu dokumentacji emerytalnej dla ZUS-u, w tym w sprawach dotyczących koordynacji systemów emerytalnych w UE. Pomożemy w weryfikacji dokumentów, korekcie danych oraz reprezentacji przed instytucjami. Skontaktuj się z nami, aby zapewnić prawidłowy przebieg Twojego postępowania emerytalnego.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny