Czy mam prawo do renty rodzinnej po zmarłym mężu?
Autor: Urszula Trojanowska-Woźniak
W 2003 roku zmarł mój maż, miałam wtedy 28 lat, dwoje małoletnich dzieci (6 i 8 lat). Mąż w chwili śmierci był na rencie z tytułu niezdolności do pracy. Miałam z dziećmi przyznaną rentę rodzinną po zmarłym mężu. W chwili, gdy dzieci skończyły naukę, renta rodzinna nie była wypłacana. Ostatnia wypłata renty rodzinnej dla córki miała miejsce we wrześniu 2020 roku. Wtedy najmłodsze dziecko skończyło naukę. W marcu 2025 roku kończę 50 lat. Czy w tej sytuacji mogę ubiegać się o rentę rodzinną po mężu?
.jpg)
Prawo wdowy do renty rodzinnej
Analizując przedstawiony przez Panią stan faktyczny, wskazuję, że zgodnie z art. 70 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 1998 roku (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.), dalej ustawa:
„1. Wdowa ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli:
1) w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy albo
2) wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym mężu, które nie osiągnęło 16 lat, a jeżeli kształci się w szkole – 18 lat życia, lub jeżeli sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej.
2. Prawo do renty rodzinnej nabywa również wdowa, która osiągnęła wiek 50 lat lub stała się niezdolna do pracy po śmierci męża, nie później jednak niż w ciągu 5 lat od jego śmierci lub od zaprzestania wychowywania osób wymienionych w ust. 1 pkt 2.
3. Małżonka rozwiedziona lub wdowa, która do dnia śmierci męża nie pozostawała z nim we wspólności małżeńskiej, ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli oprócz spełnienia warunków określonych w ust. 1 lub 2 miała w dniu śmierci męża prawo do alimentów z jego strony ustalone wyrokiem lub ugodą sądową.
4. Wdowa niespełniająca warunków do renty rodzinnej określonych w ust. 1 lub 2 i niemająca niezbędnych źródeł utrzymania ma prawo do okresowej renty rodzinnej:
1) przez okres jednego roku od chwili śmierci męża;
2) w okresie uczestniczenia w zorganizowanym szkoleniu mającym na celu uzyskanie kwalifikacji do wykonywania pracy zarobkowej, nie dłużej jednak niż przez 2 lata od chwili śmierci męża”.
Zatem, mając na uwadze powyższe, aby otrzymać w Pani przypadku rentę rodzinną, musi Pani spełniać następujące warunki:
- wiek – ukończone 50 lat – jak Pani wspomniała, ukończy Pani w tym roku w marcu, zatem warunek nr 1 zostanie spełniony w marcu 2025 roku,
- 5 lat – upłynęło pełne 5 lat od zaprzestania wychowywania dziecka, które ukończyło 18 lat, jeżeli kształciło się w szkole – wskazała Pani, że ostatnia wypłacona renta rodzinna miała miejsce w 2020 roku we wrześniu, zatem ten warunek zostanie spełniony we wrześniu 2025 roku.
Zatem łącznie powyżej wymagane przesłanki zostaną spełnione we wrześniu 2025, więc od tej daty należy się Pani renta rodzinna.
Przykłady
Wdowa, która ukończyła 50 lat po śmierci męża
Pani Anna miała 48 lat, gdy jej mąż zmarł w czerwcu 2023 roku. Nie wychowywała już dzieci, wszystkie były dorosłe. W chwili śmierci męża nie spełniała więc warunków do renty rodzinnej. W czerwcu 2025 roku pani Anna ukończy 50 lat, a więc w ciągu 5 lat od śmierci męża spełni jeden z wymaganych warunków. Zgodnie z ustawą w takim przypadku uzyska prawo do renty rodzinnej właśnie od momentu ukończenia 50. roku życia, czyli od czerwca 2025 roku – o ile złoży stosowny wniosek.
Wdowa wychowująca dziecko uprawnione do renty rodzinnej
Pani Beata ma 42 lata. Jej mąż zmarł w styczniu 2024 roku. W chwili jego śmierci opiekowała się 10-letnim synem, który jest uprawniony do renty rodzinnej. Choć sama nie osiągnęła wieku 50 lat ani nie jest niezdolna do pracy, spełnia warunek wychowywania dziecka, które nie ukończyło 16 lat. Dzięki temu ma prawo do renty rodzinnej tak długo, jak długo opiekuje się dzieckiem w wieku uprawniającym do renty.
Rozwiedziona wdowa z prawem do alimentów
Pani Krystyna była rozwiedziona z mężem, który zmarł w listopadzie 2024 roku. W chwili jego śmierci miała 52 lata i ustalone sądownie alimenty z jego strony. Mimo że nie pozostawała z nim we wspólności małżeńskiej, spełniała dwa kluczowe warunki: ma odpowiedni wiek oraz przyznane prawo do alimentów. W związku z tym również jej przysługuje renta rodzinna.
Podsumowanie
Wdowa ma prawo do renty rodzinnej po zmarłym mężu, jeśli w chwili jego śmierci miała ukończone 50 lat, była niezdolna do pracy lub wychowywała dziecko, wnuka bądź rodzeństwo uprawnione do renty rodzinnej, które nie ukończyło 16 lat (lub 18 lat, jeśli kontynuuje naukę) albo sprawowała opiekę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy i samodzielnej egzystencji. Prawo to przysługuje również wdowie, która spełniła te warunki w ciągu 5 lat od śmierci męża lub od zaprzestania wychowywania dziecka uprawnionego do renty. W przypadku wdowy rozwiedzionej lub niepozostającej we wspólności małżeńskiej konieczne jest dodatkowo posiadanie zasądzonych alimentów od zmarłego. Jeśli wdowa nie spełnia powyższych warunków i nie ma innych źródeł utrzymania, może ubiegać się o okresową rentę rodzinną – przez rok od śmierci męża lub do dwóch lat, jeśli bierze udział w szkoleniu zawodowym.
Oferta porad prawnych
Zastanawiasz się, czy przysługuje Ci renta rodzinna po zmarłym mężu? Nie jesteś pewna, czy spełniasz wszystkie warunki? Skorzystaj z naszych porad prawnych online – szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu otrzymasz rzetelną pomoc dostosowaną do Twojej sytuacji. Pomożemy Ci ustalić, kiedy i na jakiej podstawie możesz ubiegać się o świadczenie. Nie czekaj – skontaktuj się z nami już dziś!
Źródła:
1. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
.jpg "Błąd przy zgłoszeniu do ZUS, konsekwencje dla obu stron umowy-zlecenia")
.jpg "Wcześniejsza emerytura dla nauczycieli a limity dochodów i renta rodzinna")
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
» Renta rodzinna po mężu z MSWiA, kiedy złożyć wniosek i jakie informacje w nim uwzględnić?
» Nowy okres zasiłkowy po urlopie wychowawczym
» Renta rodzinna po śmierci małżonka, rozdzielność i warunki jej uzyskania
» Likwidacja placówki oświatowej, prawa nauczyciela a przejście na emeryturę
» Wymagania ZUS dla emerytury zagranicznej
POLECAMY
- Osoba z lekkim stopniem niepełnosprawności a zasiłek pielęgnacyjny i prawo do renty socjalnej
- Prośba o wydanie druku Rp-7
- Stopień niepełnosprawności a prawo do renty socjalnej
- Ponowne zwolnienie lekarskie po 182 dniach choroby przy umowie-zlecenie a zasiłek chorobowy
- Czy jako wspólnik spółki z o.o. muszę opłacać składki ZUS?
- Kto składa wniosek o przedłużenie zasiłku rehabilitacyjnego - pracownik czy pracodawca?
