Staż służby w PSP po przerwie

W opisanej sytuacji należy rozdzielić dwie kwestie: staż służby istotny dla uposażenia i uprawnień służbowych oraz wysługę emerytalną ustalaną przy emeryturze mundurowej. Obie instytucje są podobne, ale nie zawsze liczy się je identycznie.

Okresy służby w PSP po ponownym przyjęciu

Zasadą jest, że wcześniejszy okres służby w Państwowej Straży Pożarnej nie znika tylko dlatego, że funkcjonariusz zrezygnował ze służby, a następnie po przerwie został ponownie przyjęty. Jeżeli pierwszy okres był okresem rzeczywistej służby w PSP, powinien być uwzględniany przy ustalaniu stażu służby, o ile przepisy dotyczące danego uprawnienia nie przewidują szczególnego wyłączenia.

Znaczenie ma tu przede wszystkim art. 88 ust. 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, który określa okresy zaliczane do okresu służby, od którego zależą prawo do wzrostu uposażenia i jego wysokość. Przepis obejmuje m.in. okresy służby w wymienionych formacjach, okresy równorzędne oraz określone okresy pracy.

W praktyce oznacza to, że niespełna 3-letni wcześniejszy okres służby w PSP i aktualny, 14-letni okres służby powinny być sumowane dla celów stażowych, jeżeli oba wynikają z dokumentacji służbowej. Sama przerwa, nawet kilkuletnia, nie jest przesłanką wyłączającą wcześniejszy okres.

Staż służby a wysługa emerytalna

Staż służby używany w sprawach kadrowych nie zawsze jest tym samym co wysługa emerytalna. Wysługa emerytalna jest pojęciem z ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy i służy do ustalenia prawa do świadczenia oraz jego wysokości, z uwzględnieniem właściwych przepisów przejściowych.

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy wskazuje, że funkcjonariuszom PSP zwolnionym ze służby przysługuje, na zasadach w niej określonych, zaopatrzenie emerytalne z tytułu wysługi lat albo w razie całkowitej niezdolności do służby. Wysługę emerytalną tworzą przede wszystkim okresy służby w wymienionych formacjach, w tym w PSP, a także okresy równorzędne i inne okresy przewidziane ustawą.

Dlatego wcześniejszy okres służby w PSP powinien być traktowany jako okres służby przy ustalaniu wysługi emerytalnej. Trzeba jednak pamiętać, że konkretne warunki nabycia prawa do emerytury mundurowej mogą zależeć od daty przyjęcia do służby, przebiegu służby, podstawy zwolnienia oraz przepisów przejściowych właściwych dla danego funkcjonariusza.

Co ze składkami ZUS opłaconymi po odejściu ze służby?

Jeżeli funkcjonariusz został zwolniony ze służby bez prawa do emerytury mundurowej, właściwy organ mógł przekazać do systemu powszechnego składki za okres służby. Ma to zabezpieczać sytuację osoby, która nie nabyła prawa do zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy i będzie korzystać z systemu ZUS.

Takie rozliczenie składek nie oznacza jednak automatycznie, że wcześniejszy okres przestaje być okresem służby w PSP. Po ponownym przyjęciu do służby należy ustalić, jak ten okres został wykazany w dokumentacji kadrowej i emerytalnej oraz czy nie doszło do szczególnego rozliczenia mającego znaczenie przy późniejszym świadczeniu.

Jakie dokumenty warto sprawdzić?

Przed wystąpieniem z wnioskiem o zaliczenie okresu albo przed kontrolą decyzji kadrowej warto zebrać dokumenty potwierdzające cały przebieg służby. Najważniejsze są: rozkaz lub decyzja o przyjęciu do służby, dokument zwolnienia ze służby, świadectwo służby, informacja o ponownym przyjęciu, dokumenty płacowe dotyczące wysługi oraz ewentualna korespondencja dotycząca przekazania składek do ZUS.

Jeżeli organ kadrowy nie uwzględni wcześniejszego okresu, warto żądać pisemnego wskazania podstawy prawnej i przyczyn odmowy. Pozwala to ocenić, czy problem dotyczy samego stażu służby, wysługi emerytalnej, braków w dokumentach czy rozliczenia składek.

Znaczenie orzecznictwa Sądu Najwyższego

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że przy ustalaniu stażu u danego pracodawcy lub w ramach danego stosunku służbowego znaczenie mogą mieć wszystkie okresy zatrudnienia albo służby, również oddzielone przerwą, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W kontekście stażu pracy wskazywana jest uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2003 r., sygn. akt III PZP 20/02.

Dla emerytur mundurowych istotna jest również uchwała Sądu Najwyższego z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt II UZP 7/10, dotycząca rozumienia uposażenia należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku przy ustalaniu podstawy wymiaru świadczenia. Wnioski z tej uchwały mają znaczenie także dla funkcjonariuszy PSP, ponieważ ustawa emerytalna obejmuje tę formację.

FAQ

Czy przerwa w służbie PSP kasuje poprzedni staż?

Nie. Sama przerwa nie powoduje utraty wcześniejszego okresu służby. Jeżeli był to okres rzeczywistej służby w PSP, powinien być uwzględniany zgodnie z przepisami dotyczącymi danego uprawnienia.

Czy wcześniejsza służba liczy się do emerytury mundurowej?

Co do zasady tak, ponieważ okresy służby w PSP należą do okresów uwzględnianych przy wysłudze emerytalnej funkcjonariusza. Ostateczna ocena zależy jednak od pełnego przebiegu służby i właściwego reżimu emerytalnego.

Czy składki przekazane do ZUS wykluczają zaliczenie służby?

Nie należy tak zakładać automatycznie. Przekazanie składek po zwolnieniu bez prawa do emerytury służy zabezpieczeniu w systemie powszechnym, ale po powrocie do służby trzeba sprawdzić rozliczenie w dokumentach kadrowych i emerytalnych.

Co zrobić, jeżeli komenda nie dolicza poprzedniej służby?

Warto wystąpić o pisemne stanowisko z podaniem podstawy prawnej. Następnie należy porównać je z dokumentami służbowymi i przepisami dotyczącymi konkretnego uprawnienia, którego dotyczy spór.

Podsumowanie

W opisanym stanie faktycznym oba okresy służby w PSP powinny być traktowane jako okresy służby i co do zasady sumowane. Dotyczy to zarówno stażu istotnego dla spraw kadrowych, jak i wysługi emerytalnej, choć przy emeryturze trzeba dodatkowo uwzględnić przepisy ustawy zaopatrzeniowej oraz dokumenty dotyczące rozliczenia składek ZUS.

Najbezpieczniej jest sprawdzić, czy wcześniejszy okres został prawidłowo wpisany do akt osobowych i dokumentów płacowo-emerytalnych. Jeżeli istnieją rozbieżności, należy wyjaśnić je przed zakończeniem służby albo przed złożeniem wniosku o świadczenie.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej
2. Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. - o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, Dz.U. 1994 nr 53 poz.214
3. Uchwała Sądu Najwyższego w składzie 7 sędziów z dnia 15 stycznia 2003 r., sygn. akt III PZP 20/02
4. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt II UZP 7/10

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.