Becikowe a dochody z zagranicy

Czy przy becikowym trzeba wykazać dochody z zagranicy?

Tak. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie ogranicza dochodu rodziny wyłącznie do dochodów osiąganych w Polsce. Jeżeli członek rodziny pracował za granicą, prowadził tam działalność albo uzyskiwał inne dochody uwzględniane przy świadczeniach rodzinnych, należy je wykazać przy ubieganiu się o jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia dziecka.

Dotyczy to zarówno wnioskodawcy, jak i drugiego rodzica oraz innych członków rodziny, których dochody są brane pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczenia. Ustawowa definicja dochodu obejmuje między innymi dochody uzyskiwane za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, pomniejszone odpowiednio o zapłacone za granicą podatek dochodowy oraz składki na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Becikowe jest świadczeniem jednorazowym w wysokości 1000 zł na jedno dziecko. Sam fakt urodzenia dziecka nie wystarcza jednak do jego otrzymania. Trzeba spełnić pozostałe warunki ustawowe, w tym kryterium dochodowe oraz wymagania dotyczące terminu i dokumentów.

Kto może otrzymać becikowe?

Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka może przysługiwać matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli spełnione są warunki wynikające z ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Jednym z podstawowych warunków jest kryterium dochodowe. Dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie może przekroczyć 1922 zł miesięcznie. Przy jego ustalaniu stosuje się zasady właściwe dla świadczeń rodzinnych, w tym przepisy dotyczące utraty i uzyskania dochodu wskazane w art. 15b ust. 2 ustawy.

Co do zasady wniosek należy złożyć w terminie 12 miesięcy od dnia urodzenia dziecka. W przypadku dziecka objętego opieką prawną, opieką faktyczną albo przysposobionego termin liczy się według szczególnych zasad określonych w art. 15b ustawy. Wniosek złożony po ustawowym terminie organ właściwy pozostawia bez rozpoznania.

Warunkiem uzyskania zapomogi jest również pozostawanie kobiety pod opieką medyczną nie później niż od 10. tygodnia ciąży do porodu, potwierdzone odpowiednim zaświadczeniem. Warunku tego nie stosuje się do opiekunów prawnych i faktycznych dziecka ani do osób, które przysposobiły dziecko.

Jakie dokumenty są potrzebne do wniosku?

Zakres dokumentów zależy od sytuacji rodziny, źródeł dochodu oraz tego, czy wystąpiła utrata albo uzyskanie dochodu. Wniosek składa się do organu gminy właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W praktyce sprawy prowadzi urząd miasta lub gminy, ośrodek pomocy społecznej, centrum usług społecznych albo inna jednostka wyznaczona przez gminę.

W zależności od sytuacji potrzebne mogą być między innymi:

• wniosek o ustalenie prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka,
• dane i oświadczenia dotyczące składu rodziny,
• dokumenty lub oświadczenia dotyczące dochodów członków rodziny,
• zagraniczne zaświadczenie o dochodzie lub wynagrodzeniu, rozliczenie podatkowe albo inny dokument pozwalający ustalić wysokość dochodu uzyskanego za granicą,
• dokumenty potwierdzające zapłacony za granicą podatek oraz obowiązkowe składki, jeżeli są potrzebne do prawidłowego ustalenia dochodu,
• dokument potwierdzający rozpoczęcie lub zakończenie zagranicznego zatrudnienia, jeżeli znaczenie mają przepisy o dochodzie uzyskanym lub utraconym,
• informacja, decyzja albo inne potwierdzenie dotyczące ewentualnego zagranicznego świadczenia z tytułu urodzenia dziecka,
• zaświadczenie lekarskie albo zaświadczenie wystawione przez położną potwierdzające pozostawanie matki pod opieką medyczną nie później niż od 10. tygodnia ciąży do porodu, jeżeli warunek ten ma zastosowanie,
• dokumenty dotyczące alimentów, jeżeli są potrzebne do ustalenia prawa do świadczenia lub dochodu rodziny.

Jak udokumentować dochód z zagranicy?

Dochód z zagranicy powinien być potwierdzony dokumentami pozwalającymi ustalić jego wysokość, źródło i okres uzyskiwania. Może to być między innymi zaświadczenie zagranicznego pracodawcy, rozliczenie podatkowe, decyzja organu podatkowego, zestawienie wynagrodzenia albo inny urzędowy dokument z państwa, w którym dochód został osiągnięty.

Jeżeli dokument jest sporządzony w języku obcym, organ może wezwać do przedstawienia tłumaczenia na język polski, jeżeli jest ono potrzebne do ustalenia treści dokumentu. Zakres wymaganych dokumentów warto ustalić w jednostce rozpoznającej konkretny wniosek.

Nie należy zakładać, że dochód zagraniczny można pominąć tylko dlatego, że nie jest widoczny w polskim zeznaniu podatkowym. Dla świadczeń rodzinnych znaczenie ma dochód ustalany według definicji i zasad określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych.

Dochód utracony i dochód uzyskany przy becikowym

Przy ustalaniu prawa do becikowego znaczenie ma nie tylko dochód osiągnięty w roku przyjmowanym do obliczeń, lecz także późniejsza zmiana sytuacji dochodowej rodziny. Art. 15b ust. 2 odsyła między innymi do zasad dotyczących utraty i uzyskania dochodu.

Jeżeli członek rodziny utracił dochód w rozumieniu ustawy, przy ustalaniu dochodu rodziny nie uwzględnia się dochodu utraconego. Utratą dochodu może być między innymi utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Nie każda zmiana wpływów na konto jest jednak ustawową utratą dochodu, dlatego istotna jest przyczyna zakończenia danego źródła dochodu.

Jeżeli natomiast członek rodziny uzyskał nowe zatrudnienie lub inne źródło dochodu zaliczane przez ustawę do dochodu uzyskanego, organ stosuje zasady określone w art. 5 ust. 4a lub 4b, zależnie od tego, kiedy dochód został uzyskany.

W przypadku zagranicznego zatrudnienia szczególnie przydatne są dokumenty wskazujące datę rozpoczęcia i zakończenia pracy oraz wysokość wynagrodzenia. Pozwalają one ustalić, czy i w jaki sposób należy zastosować mechanizm dochodu utraconego lub uzyskanego.

Praca za granicą drugiego rodzica – dochód i zagraniczne świadczenia z tytułu urodzenia dziecka

Sama praca albo zamieszkanie jednego z rodziców w państwie Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub Szwajcarii nie powoduje przekazania wniosku o becikowe do wojewody. Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka jest świadczeniem wyłączonym z zakresu unijnej koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wniosek pozostaje więc w organie gminy właściwym ze względu na miejsce zamieszkania.

Zagraniczne zatrudnienie nadal ma jednak znaczenie dla ustalenia dochodu rodziny. We wniosku trzeba rzetelnie wykazać dochody drugiego rodzica oraz przedstawić dokumenty potrzebne do ich obliczenia.

Osobno trzeba sprawdzić art. 15b ust. 4 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem jednorazowa zapomoga nie przysługuje, jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie z tytułu urodzenia dziecka, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Nie należy więc utożsamiać dwóch różnych kwestii. Pierwszą jest uwzględnienie zagranicznego dochodu przy badaniu progu 1922 zł na osobę. Drugą jest ewentualne prawo członka rodziny do zagranicznego świadczenia związanego z urodzeniem dziecka. Żadna z tych okoliczności nie oznacza sama w sobie, że polski wniosek o becikowe podlega procedurze koordynacyjnej prowadzonej przez wojewodę.

Co grozi za zatajenie dochodu lub zagranicznego świadczenia?

Nieprawdziwe albo niepełne informacje mogą wpłynąć na wynik postępowania. Jeżeli organ ustali, że prawidłowo obliczony dochód rodziny przekraczał ustawowy próg albo występowała inna przeszkoda do przyznania zapomogi, może odmówić świadczenia.

Jeżeli becikowe zostało już wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo wskutek świadomego wprowadzenia organu w błąd, może zostać uznane za świadczenie nienależnie pobrane. W takim przypadku powstaje obowiązek jego zwrotu, a w sytuacjach wskazanych w ustawie naliczane są również odsetki ustawowe za opóźnienie.

Dlatego warto podać zarówno zagraniczne dochody, jak i informacje o świadczeniach związanych z urodzeniem dziecka, nawet jeśli wnioskodawca nie jest pewien, jak zostaną one zakwalifikowane. Ocena ich wpływu na prawo do becikowego należy do organu rozpoznającego wniosek.

FAQ

Czy dochód z zagranicy zawsze liczy się do becikowego?

Dochody uzyskiwane za granicą są uwzględniane, jeżeli mieszczą się w ustawowej definicji dochodu członka rodziny. Sposób ich ujęcia może zależeć od rodzaju dochodu, okresu jego osiągania oraz od tego, czy wystąpiła ustawowa utrata albo uzyskanie dochodu.

Czy trzeba tłumaczyć zagraniczne dokumenty?

Jeżeli dokument jest sporządzony w języku obcym i jego treść jest potrzebna do rozstrzygnięcia sprawy, organ może zażądać przedstawienia tłumaczenia na język polski. Warto przed zleceniem tłumaczenia sprawdzić w urzędzie, jakiej formy dokumentu wymaga w konkretnej sprawie.

Czy praca rodzica za granicą oznacza przekazanie wniosku o becikowe do wojewody?

Nie. Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka nie jest objęta unijną koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Samo zatrudnienie lub zamieszkanie rodzica za granicą nie zmienia więc właściwości organu rozpoznającego wniosek o becikowe.

Czy becikowe przysługuje, gdy drugi rodzic pracuje za granicą?

Praca drugiego rodzica za granicą nie wyklucza automatycznie prawa do becikowego. Trzeba jednak uwzględnić jego dochód przy badaniu kryterium 1922 zł na osobę oraz sprawdzić, czy członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie z tytułu urodzenia dziecka, o którym mowa w art. 15b ust. 4 pkt 1 ustawy.

Co zrobić, jeśli urząd odmówi becikowego?

Warto sprawdzić przede wszystkim sposób ustalenia dochodu, zastosowanie zasad dotyczących dochodu utraconego lub uzyskanego, ocenę zagranicznych dokumentów oraz ewentualnego świadczenia z tytułu urodzenia dziecka za granicą. Od decyzji odmownej można wnieść odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Termin wynosi co do zasady 14 dni od doręczenia decyzji.

Co warto sprawdzić przed złożeniem wniosku?

Przy ubieganiu się o becikowe należy wykazać dochody rodziny niezależnie od tego, czy zostały osiągnięte w Polsce, czy za granicą. Dochód zagraniczny może przesądzić o spełnieniu kryterium 1922 zł na osobę, dlatego nie należy go pomijać.

Jeżeli jeden z rodziców pracuje za granicą, warto przygotować dokumenty dotyczące wysokości i okresu uzyskiwania dochodu oraz sprawdzić, czy członkowi rodziny przysługuje zagraniczne świadczenie związane z urodzeniem dziecka. Wniosek o polskie becikowe nadal rozpoznaje właściwy organ gminy, a nie wojewoda w ramach procedury koordynacji.