Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z emeryturą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zaliczenie pracy w gospodarstwie rodziców do stażu pracy

Katarzyna Siwiec • Opublikowane: 2021-01-29

Mam pytanie odnośnie zaliczenia stażu pracy po 16 roku życia w gospodarstwie rodziców o powierzchni 20 ha. Rodzice opłacali ubezpieczenie społeczne w KRUS. W 1990 r. skończyłem 16 lat i uczyłem się do 1994 r. w szkole oddalonej od mojej wioski o 50 km – mieszkałem w internacie. Jednak w gospodarstwie pracowałem w weekendy oraz w okresie wolnym od zajęć, a także gdy zaszła tak potrzeba (np. wykopki). Czy mam szansę, aby zaliczono mi ten okres do stażu pracy w budżetówce?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.


Zaliczenie pracy w gospodarstwie rodziców do stażu pracy

Zasady zaliczania pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy

Zasady zaliczania pracy określa ustawa z 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz wydane na podstawie jej zapisów orzecznictwo.

Jednym z zaliczanych okresów są przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz ze współmałżonkiem. Drugim okresem są przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

Praca w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika

Z uwagi na podane daty należy rozpatrywać przypadek drugi. Jak podkreśla się w judykaturze, domownikiem rolnika może być taka osoba, dla której praca w gospodarstwie rolnym nie stanowi podstawowego zajęcia i stałego źródła utrzymania. Pracy tej nie należy utożsamiać z koniecznością nieustannego, przez cały czas, wykonywania prac w gospodarstwie rolnym, jednakże nie jest to tylko incydentalna, drobna pomoc świadczona przez domownika na rzecz rolnika, czyli pomoc, jaką w warunkach wiejskich zwyczajowo udziela się w ramach pomocy rodzinnej osobom prowadzącym gospodarstwo rolne. O stałej pracy w gospodarstwie rolnym można mówić jedynie przy pewnej systematyczności oraz co najmniej gotowości do wykonywania pracy rolnej, gdy jest to niezbędne rolnikowi prowadzącemu gospodarstwo, a nie wyłącznie wówczas, gdy pomoc taką deklaruje domownik. Potwierdza to poniższy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2016 r. I OSK 640/15:

„Samo łączenie nauki w szkole z pracą w gospodarstwie rolnym nie wyklucza dopuszczalności zaliczenia okresu wykonywania takiej pracy do stażu pracowniczego w myśl art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, o ile zostanie wykazane, że stała praca w gospodarstwie była przez domownika faktycznie wykonywana. Ponadto pracy domownika nie można przyrównywać do pracy samego rolnika.”

Aczkolwiek nie ukrywam, że w przypadku zamieszkiwania w internacie raczej ta praca nie zostanie Panu zaliczona, bo trudno mówić tu o pewnej stałości. Gdyby wracał Pan do domu choćby z daleka i coś systematycznie w gospodarstwie robił, nie byłoby problemu z zaliczeniem pracy, ale w sytuacji świadczenia pracy jedynie w weekend i np. wakacje, obawiam się, że to zdecydowanie zbyt mało. Przyjmuje się, że stała praca w gospodarstwie nie zawsze musi polegać na codziennym wykonywaniu czynności rolniczych, gdyż niekiedy nie będzie to nawet konieczne. Polega ona jednak na pewnej systematyczności i co najmniej na gotowości do wykonywania pracy rolnej, gdy jest to niezbędne rolnikowi prowadzącemu gospodarstwo, a nie wyłącznie wówczas, gdy pomoc taką deklaruje domownik.

Szkoła położona w znacznej odległości a uznanie pracy w gospodarstwie – orzecznictwo i doktryna

Niestety, zarówno orzecznictwo, jak i doktryna prezentują w tym względzie niekorzystne dla Pana stanowisko, które poniżej cytuję:

 „O wykonywaniu pracy w gospodarstwie nie może być mowy jedynie wtedy, gdy pracownik uczył się w szkole położonej w znacznej odległości od miejsca zamieszkania, co wykluczało codzienny powrót do domu i powodowało konieczność zamieszkania w internacie czy akademiku” (por. E. Szemplińska, Praca w gospodarstwie rolnym a uprawnienia pracownicze, Praca i Zabezpieczenie Społeczne z 1998 r., nr 6, str. 32 czy T. Śmigiewicz-Podgórska, Praca na roli a świadczenia pracownicze – PUG z 1993 r., nr 2, str. 14).

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 listopada 2015 r. I OSK 788/14:

„1. Inne formy aktywności domownika rolnika nie wykluczają automatycznie możliwości wykonywania stałej pracy w gospodarstwie rolnym.

2. Samo kształcenie w dziennej, wieczorowej czy zaocznej szkole ponadpodstawowej nie może stanowić jedynej przeszkody do zakwalifikowania pracy wykonywanej w gospodarstwie rolnym jako pracy stałej domownika rolnika.

2. O świadczeniu stałej pracy w gospodarstwie rolnym z pewnością nie może być mowy wówczas, gdy osoba bliska rolnikowi pobiera naukę w szkole znajdującej się w dużej odległości od miejsca położenia gospodarstwa rolnego, co nie pozwala na codzienny jej powrót do domu i wiąże się z koniecznością zamieszkania na przykład w internacie lub akademiku. Podobna sytuacja może zachodzić również wówczas, gdy wprawdzie odległość szkoły do miejscowości, w której zamieszkuje domownik i w której znajduje się gospodarstwo, nie jest aż tak znaczna, ale jej pokonanie przez ucznia jest bardzo utrudnione z uwagi między innymi na problemy komunikacyjne.”

Tak więc, bardzo mi przykro, ale uważam, że tej pracy jednak nie uda się zaliczyć do stażu.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

prawo-pracy.pl

prawo-mieszkaniowe.info

rozwodowy.pl

spolkowy.pl

prawo-cywilne.info

sluzebnosc.info

poradapodatkowa.pl

prawo-karne.info

praworolne.info

ewindykacja24.pl

Szukamy prawnika »