Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z emeryturą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Ograniczenie etatu nauczycielowi w wieku przedemerytalnym

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2018-08-20

Jestem nauczycielem od 1991 r., ale staż pracy, 35 lat, nabędę w kwietniu 2018 r. Od października* wejdą przepisy, na podstawie których kobieta będzie mogła przejść na emeryturę w wieku 60 lat. Ja ten wiek osiągnę w lutym 2019 r. Z tego, co mi wiadomo, od września 2017 r. dyrekcja planuje zmniejszenie mojego etatu. Czy to jest dopuszczalne, skoro do emerytury pozostaje mi 1,5 roku? Jestem nauczycielem mianowanym, a nawet dyplomowanym, czyli zatrudnionym na podstawie KN.

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela – „dyrektor szkoły w razie:

1) całkowitej likwidacji szkoły rozwiązuje z nauczycielem stosunek pracy;

2) częściowej likwidacji szkoły albo w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć rozwiązuje z nim stosunek pracy lub, na wniosek nauczyciela, przenosi go w stan nieczynny. Nauczyciel zatrudniony na podstawie mianowania może wyrazić zgodę na ograniczenie zatrudnienia”.

Nauczyciel zatrudniony na podstawie mianowania może wyrazić zgodę na ograniczenie zatrudnienia w trybie określonym w art. 22 ust. 2.

W kwestii możliwości rozwiązania stosunku pracy na podstawie art. 20 KN z nauczycielem w wieku przedemerytalnym (tj. nauczycielem spełniającym warunki art. 39 K.p.) nie ma niestety jednolitych poglądów ani jednolitego orzecznictwa sądowego.

Z jednej strony wskazuje się, iż na podstawie art. 91c ust. 1 KN, postanowienia zawarte w art. 39 K.p. znajdą zastosowanie także do nauczycieli, gdyż kwestia ochrony stosunku pracy nauczyciela w wieku przedemerytalnym nie jest regulowana przepisami KN, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2010 r. (sygn. akt II PK 85/10; Lex nr 687021).

Istnieją również poglądy, według których do nauczycieli zatrudnionych na podstawie mianowania, w zakresie rozwiązania stosunku pracy nie należy stosować przepisów ochronnych zawartych w K.p., gdyż podstawy wypowiedzenia stosunku pracy nauczycielom zatrudnionym na podstawie mianowania zostały wyczerpująco określone w KN, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2006 r. (uchwała SN z dnia 7 grudnia 2006 r. I PZP 4/06, Lex nr 203875), wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2012 r. (uchwała SN z dnia 2 sierpnia 2012 r. II PK 3/12, Lex nr 1232774).

W myśl art. 91c ust. 1 KN w zakresie spraw wynikających ze stosunku pracy, które nie są uregulowane przepisami KN, zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (j.t. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.; dalej „K.p.”). To właśnie przepisy K.p., konkretnie zaś art. 39, przewidują ochronę przed wypowiedzeniem pracowników w okresie przedemerytalnym.

SN stwierdził jednak, że art. 39 K.p. nie znajduje zastosowania do nauczycieli zatrudnionych na podstawie mianowania. Należy zauważyć, że przewidziana w art. 20 KN możliwość rozwiązania stosunku pracy ma charakter szczególny, możliwość taka podyktowana jest bowiem trudną sytuacją pracodawcy, który na ogół zmuszony jest dokonać redukcji zatrudnienia. Wydaje się, że o zwolnieniu powinny wówczas decydować możliwie obiektywne przesłanki, tj. kwalifikacje nauczyciela czy też jego sytuacja materialna. Przyjęcie aprobującego stanowiska w sprawie obowiązywania przepisów ochronnych z K.p. w warunkach, o których mowa w art. 20 KN, uniemożliwiałoby niekiedy zastosowanie takich obiektywnych kryteriów. W zaistniałej sytuacji należy zatem posłużyć się jednolitymi kryteriami, które usprawiedliwiają rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem o niższych kwalifikacjach, obniżonej sprawności zawodowej czy zdrowotnej. Wobec powyższego należy przyjąć pogląd Sądu Najwyższego o nieobowiązywaniu w stosunku do nauczycieli mianowanych art. 39 K.p. W takiej sytuacji jak najbardziej można zwolnić nauczyciela na podstawie art. 20 KN za odprawą.

Jak widać niestety, dominuje pogląd, zgodnie z którym nauczyciele zatrudnieni na podstawie KN nie korzystają z art. 39 K.p.

A zmniejszenie etatu jest uregulowane w KN. Do tak zatrudnionego nauczyciela nie ma zastosowania art. 42 K.p., stąd też dyrektor nie może dokonać wypowiedzenia zmieniającego, ponieważ przepisy Karty Nauczyciela w sposób wyczerpujący regulują dopuszczalne przypadki modyfikacji i zakończenia stosunku pracy nauczyciela na podstawie mianowania.

Jeśli zaś nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 20 ust. 1 pkt 2 KN i nauczyciel nie wyraża zgody na rozwiązanie stosunku pracy na podstawie mianowania w trybie porozumienia stron ani ograniczenie etatu, dyrektor nie może jemu jednostronnie zmienić ani wypowiedzieć stosunku pracy, gdyż zatrudnienie przez mianowanie podlega szczególnej ochronie.

*Opis sprawy z sierpnia 2017 r.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Podobne materiały

Renta rodzinna po byłym mężu

Jestem 7 lat po rozwodzie z orzeczeniem winy męża. Były mąż co miesiąc wspomagał mnie i dwie nasze córki finansowo, mieliśmy taką ustną umowę...

 

Zwolnienie poszpitalne po zasiłku chorobowym

W chwili obecnej jestem na zasiłku chorobowym z ZUS-u po zwolnieniu z pracy (likwidacja stanowiska pracy + odprawa pieniężna z tego tytułu...

 

Wyliczenie emerytury i zawieszenie jej pobierania

Jestem nauczycielką z 40-letnim stażem pracy, od 25 lat na stanowisku dyrektora. 4 marca br. nabywam prawa emerytalne ZUS. Chcę nadal kontynuować pracę,...

 

Wliczenie do emerytury policyjnej pracy w gospodarstwie i innych

Jestem policjantem od 1998 r., za 3 miesiące planuję przejść na emeryturę. Chciałbym wiedzieć, czy pomoc w gospodarstwie rolnym od 16 roku życia...

 

Okresy pracy górniczej i pracy równorzędnej

Urodziłem się 1956 r., posiadam okresy składkowe i nieskładkowe: 26 lat, 1 miesiąc, 16 dni na dzień 31.12.2008 r., w tym 13 lat, 11 miesięcy pracy...

 

Emerytura z Karty Nauczyciela czy powszechna, co korzystniejsze?

Jestem nauczycielką z 36-letnim stażem pracy. Chciałabym przejść na emeryturę na jak najbardziej korzystnych warunkach. Zgodnie z art. 88 Karty...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »