Zespół prawników

Specjaliści z różnych dziedzin prawa

Zadaj pytanie prawnikowi

(bezpłatna wycena)

Wycena do 2 godzin

(w większości przypadków do 1 h)

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Zadanie pytania nic Cię nie kosztuje

Poznanie wyceny do niczego nie zobowiązuje

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Rencista pracujący jako kierowca bez zgłoszenia do ZUS

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion

Posiadam rentę inwalidzką z możliwością pracy, ale nie poinformowałem o tym mojego pracodawcy. Od 2 lat pracuję w firmie transportowej na 1/8 etatu, ale pracuję 12 godzin dziennie. Można to sprawdzić na postawie karty kierowcy i danych firmy. Jakie konsekwencje mi grożą ze strony ZUS oraz US albo również Inspekcji Transportu Drogowego? Jakie konsekwencje grożą mojemu pracodawcy?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Rencista pracujący jako kierowca bez zgłoszenia do ZUS

Renta inwalidzka a podjęcie zatrudnienia

Przyjmuję, iż mimo renty stan Pańskiego zdrowia nie koliduje z wykonywaniem zawodu kierowcy.

Według polskiego Kodeksu drogowego kierować pojazdem może osoba, która osiągnęła wymagany prawem wiek i spełnia jeden z trzech warunków: ma umiejętności i dokument, który uprawnia ją do prowadzenia pojazdu, albo odbywa właśnie szkolenie nauki jazdy pod opieką instruktora, lub zdaje egzamin państwowy. Zgodnie z polskim prawem, ofiara wypadku albo osoba, u której choroba ograniczyła sprawność fizyczną, musi ponownie przejść badania lekarskie kwalifikujące do dalszej jazdy. To może grozić odebraniem prawa jazdy – o ile stan zdrowia wymaga albo badania, albo uniemożliwia wykonywanie zawodu.

Niezgłoszenie do ZUS podjęcia pracy przez osobę pobierającą rentę inwalidzką

Co do niezgłoszenia podjęcia pracy w ZUS – prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, do której uprawniona jest jedna osoba, ulega zawieszeniu w razie osiągania przychodu w kwocie wyższej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

Zmniejszenie wysokości renty powoduje osiągnięcie przychodu w wysokości przekraczającej 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, nie wyższej jednak niż 130% tego wynagrodzenia.

Może się więc okazać, że ZUS zażąda nienależnie pobranego świadczenia.

Rozumiem, że rozliczał się Pan w US z dochodów osiąganych i z renty, i ze stosunku pracy według otrzymanych PIT. Jeśli nie – powinien Pan złożyć natychmiast korektę deklaracji PIT z czynnym żalem.

Jeśli zaś osiąga Pan wyższe dochody niż wskazane w PIT albo osiąga ukryte dochody, powinien Pan zgłosić czynny żal w US i wskazać dochody, jakie osiągał z pracy na czarno.

Zobacz również: Zwolnienie lekarskie po ustaniu stosunku pracy

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Co grozi pracodawcy za zatrudnianie pracownika bez umowy o pracę?

Poza tym pracodawcy nic nie grozi w razie zatrudnienia rencisty, ale z tytułu zatrudnienia bez umowy, nieodprowadzania składek ZUS, zaliczek na podatek dochodowy – już owszem. Art 281 K.p. stanowi:

„Kto, będąc pracodawcą lub działając w jego imieniu:

1) zawiera umowę cywilnoprawną w warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 powinna być zawarta umowa o pracę,

2) nie potwierdza na piśmie zawartej z pracownikiem umowy o pracę,

3) wypowiada lub rozwiązuje z pracownikiem stosunek pracy bez wypowiedzenia, naruszając w sposób rażący przepisy prawa pracy,

4) stosuje wobec pracowników inne kary niż przewidziane w przepisach prawa pracy o odpowiedzialności porządkowej pracowników,

5) narusza przepisy o czasie pracy lub przepisy o uprawnieniach pracowników związanych z rodzicielstwem i zatrudnianiu młodocianych,

6) nie prowadzi dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akt osobowych pracowników,

7) pozostawia dokumentację w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akta osobowe pracowników w warunkach grożących uszkodzeniem lub zniszczeniem

– podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.”

Zobacz również: Zawiadomienie pracodawcy o rencie

Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›

Niezgłoszenie pracownika do odpowiednich ubezpieczeń

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma prawo ukarać pracodawcę grzywną w wysokości do 5 tys. zł. – jako płatnika składek, który nie dopełnił swojego obowiązku, czyli nie zgłosił pracownika do odpowiednich ubezpieczeń bądź nie opłacał składek na ubezpieczenia społeczne w przewidzianym terminie. Inspektor może także z tego tytułu zgłosić sprawę do sądu. Za niezgłoszenie wymaganych danych mających wpływ na wymiar składek na Fundusz Pracy (lub podanie danych nieprawdziwych) grozi kara grzywny od 3 do 5 tys. zł.

US może w stosunku do pracodawcy wszcząć postępowanie karnoskarbowe lub wykroczeniowe i nałożyć karę grzywny za wykroczenie – w granicach od jednej dziesiątej do dwudziestokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia, a w razie przestępstwa – grzywnę w wysokości nawet 720 stawek dziennych, a nawet ograniczenie lub pozbawienie wolności do 3 lat.

Nic Panu nie grozi ze strony ITD, a na pewno nie z racji renty. Być może jednak z racji przekroczenia czasu pracy kierowcy może Pan ponieść konsekwencje.

Zobacz również: Czy będąc na emeryturze można pracować za granicą?

Kliknij tutaj i zapytaj prawnika online ›

Przekroczenie czasu pracy kierowcy

Mianowicie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego wydawane na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 z późn. zm.), powoływanej dalej jako „u.t.d.", są skutkiem wprowadzenia przez ustawodawcę odpowiedzialności administracyjnej podmiotów wykonujących transport drogowy. Ma ona charakter odpowiedzialności zobiektywizowanej. Właściwy organ jest zobowiązany nałożyć karę pieniężną w sytuacji ustalenia okoliczności związanych z przewozem drogowym uznanych przez ustawodawcę za nieprawidłowe i niedopuszczalne, niezależnie od tego kto prowadził pojazd, jeśli tylko osobą tą przewoźnik posługuje się przy wykonywaniu działalności. Odpowiedzialność administracyjna związana z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego jest zależna od wystąpienia określonego skutku (od wystąpienia określonego naruszenia), przy czym organ nie ma obowiązku dowodzić związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego a powstałym skutkiem, ale to przewoźnik powinien udowodnić, przedstawiając odpowiednie dowody, że mimo zachowania należytej staranności nie można było uniknąć zdarzenia lub okoliczności, z którym prawo wiąże naruszenie przepisów. Podstawowym warunkiem ukarania jest także, by określone naruszenie przypisane przewoźnikowi miało oparcie w konkretnym przepisie prawa (vide wyroki z dnia 15 października 2015 r., II GSK 2111/14, z dnia 11 marca 2015 r., II GSK 240/14, z dnia 21 stycznia 2015 r., II SA/Go 843/14, z dnia 25 lutego 2015 r., II SA/Go 17/15, z dnia 14 stycznia 2015 r., II SA/Rz 905/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA).

Za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerwach i odpoczynkach grozi Panu jako kierowcy grzywna.

Jeśli nie ma Pan orzeczonej niepełnosprawności, a tylko częściową niezdolność do pracy – zasadniczo nie ma więcej zagrożeń poza wymienionymi powyżej.

Przykłady

Pan Jan, kierowca z rentą, kontrola ZUS i ITD

Pan Jan od 3 lat pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Od roku dorabia jako kierowca w firmie kurierskiej, jeżdżąc na trasach lokalnych. Nie zgłosił tego faktu do ZUS, obawiając się zmniejszenia lub zawieszenia renty. Podczas rutynowej kontroli drogowej, inspektorzy ITD, analizując dane z tachografu, stwierdzili regularne przekraczanie dobowego czasu pracy kierowcy. Informacja ta trafiła do ZUS, który wszczął postępowanie wyjaśniające. Okazało się, że pan Jan pobierał nienależne świadczenia rentowe, ponieważ jego dochody z pracy przekraczały dopuszczalny limit. ZUS nakazał mu zwrot nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami. Dodatkowo, zarówno pan Jan, jak i jego pracodawca zostali ukarani grzywnami – pan Jan za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców, a pracodawca za zatrudnianie pracownika „na czarno” i nieodprowadzanie składek ZUS.

 

Pani Anna, rencistka za kierownicą, donos i konsekwencje

Pani Anna pobiera rentę socjalną. Dorabia jako kierowca Ubera, nie informując o tym ZUS. Sąsiad, z którym była w konflikcie, złożył donos do ZUS, informując o jej dodatkowej działalności zarobkowej. W wyniku kontroli ZUS, pani Annie cofnięto prawo do renty socjalnej, ponieważ jej zarobki przekraczały próg dochodowy uprawniający do tego świadczenia. Musiała również zwrócić nienależnie pobrane świadczenia za okres, w którym pracowała jako kierowca. Dodatkowo, musiała uregulować zaległy podatek dochodowy od nieujawnionych dochodów.

 

Pan Piotr, ukryte dochody i kontrola skarbowa

Pan Piotr pobiera rentę inwalidzką i pracuje jako kierowca busa, dowożąc pracowników do pobliskiej fabryki. Pracuje na umowę zlecenie, ale otrzymuje wynagrodzenie „pod stołem”, aby uniknąć opłacania składek ZUS i podatków. Podczas kontroli skarbowej w firmie transportowej, w której pracuje pan Piotr, ujawniono nieprawidłowości w dokumentacji płacowej. W wyniku dalszego postępowania, urząd skarbowy ustalił, że pan Piotr uzyskiwał nieopodatkowane dochody. Został zobowiązany do zapłaty zaległego podatku dochodowego wraz z odsetkami karnymi. Informacja o nielegalnym zatrudnieniu dotarła również do ZUS, który wszczął postępowanie w sprawie nienależnie pobieranych świadczeń rentowych. Pracodawca pana Piotra został natomiast ukarany grzywną za nielegalne zatrudnianie pracownika i unikanie opłacania składek ZUS.

Podsumowanie

Podjęcie pracy przez rencistę bez poinformowania o tym ZUS niesie ryzyko poważnych konsekwencji, takich jak konieczność zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, kary finansowe nałożone przez ZUS, US i ITD, zarówno na pracownika, jak i pracodawcę, a nawet utrata prawa do renty. Legalne zatrudnienie i zgłoszenie tego faktu do odpowiednich instytucji jest jedynym bezpiecznym rozwiązaniem.

Oferta porad prawnych

Oferujemy kompleksowe porady prawne online, obejmujące szeroki zakres dziedzin prawa, w tym prawo cywilne, rodzinne, pracy, gospodarcze, administracyjne i karne. Zapewniamy szybki i wygodny kontakt z doświadczonymi prawnikami za pośrednictwem platformy internetowej, e-maila lub telefonu. Gwarantujemy poufność, indywidualne podejście do każdej sprawy i profesjonalną pomoc w rozwiązaniu problemów prawnych.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
3. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz.U. 1997 nr 98 poz. 60

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny