Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z rentą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Renta wdowia z Niemiec i renta rodzinna w Polsce

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2021-07-16

Moja mama skończyła 86 lat. Po śmierci ojca w 2006 r. przyznano jej rentę rodzinną wypłacaną przez zakład ubezpieczeń społecznych MSWiA, pomimo powtórnego wyjścia za mąż za obywatela Niemiec i zamieszkania w Niemczech. Renta wypłacana jest na konto banku w Polsce, gdyż mama nadal ma obywatelstwo polskie. W tym roku, po 28 latach małżeństwa, zmarł mój ojczym. Niemiecki zakład ubezpieczeń społecznych przyznał mamie dużą rentę wdowią. Po śmierci drugiego męża mama ma zamiar powrócić do Polski, gdzie mieszka jej cała rodzina. Czy w tym przypadku może liczyć na wypłacanie jednocześnie renty rodzinnej w Polsce i renty wdowiej z Niemiec?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Renta wdowia z Niemiec i renta rodzinna w Polsce

Renty po dwóch zmarłych małżonkach

W pytaniu mamy sytuację, w której jednej osobie przysługują dwa świadczenia – z dwóch różnych państw UE, po dwóch różnych małżonkach.

Przepisy Unii Europejskiej nie wprowadzają jednolitych warunków nabywania prawa do renty rodzinnej (pozostawiając to wewnętrznym regulacjom poszczególnych państw członkowskich), jednak, w celu realizacji zasady swobodnego przepływu osób w obrębie Unii Europejskiej, konieczne jest zagwarantowanie osobom, które podejmują pracę w różnych państwach członkowskich, że nie będą ponosiły z tego tytułu negatywnych uprawnień do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, jak również nie dotknie to osób, wobec których pracownik migrujący był żywicielem.

Wszak przepisy wspólnotowe obowiązują we wszystkich państwach członkowskich i mają pierwszeństwo przed regulacjami krajowymi, jeżeli krajowe regulacje pozostają w sprzeczności ze wspólnotowymi regulacjami prawnymi.

Uprawnienie do renty rodzinnej

Zgodnie z treścią art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm. – dalej u.e.r.) wskazuję, że „wdowa (wdowiec) ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli:

  • w chwili śmierci męża (żony) osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy albo
  • wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym mężu (żonie), które nie osiągnęło 16 lat, a jeżeli kształci się w szkole – 18 lat życia, lub jeżeli sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej”.

Stosownie do art. 70 ust. 2 u.e.r. „prawo do renty rodzinnej nabywa również wdowa (wdowiec), która osiągnęła wiek 50 lat lub stała się niezdolna do pracy po śmierci współmałżonka, nie później jednak niż w ciągu 5 lat od jego śmierci lub od zaprzestania wychowywania osób wymienionych w ust. 1 pkt 2”.

Zgodnie z ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, BOR i Państwowej Straży Pożarnej „renta rodzinna przysługuje wdowie:

  • jeżeli w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy, albo
  • wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej pod warunkiem, że dziecko nie ukończyło 16 lat życia, a w przypadku kształcenia się dziecka w szkole do ukończenia 18 lat życia lub sprawuje pieczę nad dzieckiem uprawnionym do renty rodzinnej całkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy,
  • która osiągnęła wiek 50 lat lub stała się niezdolna do pracy po śmierci męża, nie później jednak niż w ciągu 5 lat od śmierci męża lub od zaprzestania wychowywania dzieci, wnuków lub rodzeństwa, o których mowa wyżej”.

Kontynuacja polskiej renty wdowiej

Z przepisów obowiązujących w Polsce nie wynika, że ponowne zawarcie związku małżeńskiego przez wdowca pobierającego rentę rodzinną jest podstawą do uchylenia decyzji o przyznaniu renty rodzinnej.

Nie ma podstawy do wygaśnięcia renty wdowiej z MSWIA po pierwszym mężu.

Kumulacja świadczeń pieniężnych

Jednak po jakimś czasie uprawniona nabyła rentę z Niemiec po drugim mężu. Kumulacja świadczeń z tytułu inwalidztwa, starości i rent rodzinnych ustalanych lub udzielanych na podstawie okresów ubezpieczenia i/lub zamieszkania spełnionych przez te same osoby uważana jest za kumulację świadczeń tego samego rodzaju. Mowa o tym w art. 53 ust. 1 rozporządzenia 883/2004/WE w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Ponieważ rozporządzenie to obowiązuje stosunkowo niedługo, nie ma jeszcze orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii (TSUE), które doprecyzowywałyby, co tak naprawdę należy rozumieć pod pojęciem świadczeń tego samego rodzaju.

W świetle unijnych uregulowań instytucja właściwa bierze pod uwagę świadczenia lub dochody uzyskane w innym państwie członkowskim wyłącznie wtedy, gdy stosowane przez nią ustawodawstwo przewiduje uwzględnienie świadczeń lub dochodów uzyskanych za granicą.

Zmniejszenie lub zawieszenie renty

W zakresie zmniejszania lub zawieszania policyjnej renty rodzinnej z tytułu uzyskiwania dodatkowego przychodu mają zastosowanie przepisy art. 103–105 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Nie zawiesza się ani nie zmniejsza z tytułu osiągania dodatkowego przychodu policyjnej renty rodzinnej, pobieranej przez osobę, która ma jednocześnie ustalone prawo do emerytury i ukończyła wiek wynoszący 60 lat (kobiety) lub 65 lat (mężczyźni), a pobiera rentę rodzinną jako świadczenie wybrane lub korzystniejsze.

Na zmniejszenie wysokości lub zawieszenie wypłaty renty rodzinnej wpływa przychód (określony w pkt II niniejszej informacji) przekraczający 70% lub 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (tabela pkt III. 1 niniejszego pisma).

Wysokość zmniejszenia uzależniona jest od kwoty osiąganego przychodu. W art. 104 ust. 8 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych określona została maksymalna kwota zmniejszenia renty rodzinnej, która stosownie do art. 104 ust. 9 podlega podwyższeniu przy zastosowaniu wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w kolejnych terminach waloryzacji.

Nie zmniejsza się świadczenia z powodu dochodów nieobjętych ubezpieczeniem społecznym.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

prawo-pracy.pl

prawo-mieszkaniowe.info

rozwodowy.pl

spolkowy.pl

prawo-cywilne.info

poradapodatkowa.pl

prawo-karne.info

praworolne.info

ewindykacja24.pl

Szukamy prawnika »