Praca w UK a polska emerytura z ZUS

Dlaczego ZUS zawiesza emeryturę mimo prawa do świadczenia?

Samo nabycie prawa do emerytury nie zawsze oznacza natychmiastową wypłatę pieniędzy. Zgodnie z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu, jeżeli emeryt kontynuuje zatrudnienie bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego pracował bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury.

W praktyce oznacza to, że ZUS może wydać decyzję przyznającą emeryturę, ale jednocześnie zawiesić jej wypłatę. Przyczyną nie jest brytyjska emerytura ani brak zamiaru sumowania okresów pracy w Polsce i w UK. Decydujące jest to, czy w chwili nabycia prawa do polskiej emerytury nadal trwała umowa o pracę z dotychczasowym pracodawcą.

Jeżeli praca w UK była wykonywana na podstawie stosunku pracy i była kontynuowana u tego samego pracodawcy bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do polskiej emerytury, ZUS może wymagać rozwiązania tej umowy jako warunku uruchomienia wypłaty świadczenia.

Czy trzeba zrezygnować z pracy w UK na stałe?

Przepisy nie wymagają rezygnacji z pracy na zawsze. Chodzi o uprzednie rozwiązanie stosunku pracy z pracodawcą, u którego dana osoba pracowała bezpośrednio przed nabyciem prawa do emerytury. Po spełnieniu tego warunku można wystąpić do ZUS o podjęcie wypłaty świadczenia.

W wielu sprawach praktyczny problem polega na udokumentowaniu rozwiązania umowy za granicą. ZUS może oczekiwać dokumentu potwierdzającego ustanie zatrudnienia, np. zaświadczenia pracodawcy, dokumentu rozwiązania umowy albo innego dowodu, z którego jednoznacznie wynika data zakończenia stosunku pracy. Jeżeli dokument jest sporządzony w języku obcym, ZUS może wymagać tłumaczenia.

Po rozwiązaniu zatrudnienia można zawrzeć nową umowę, również z tym samym pracodawcą, ale należy pamiętać, że dla ZUS istotne może być rzeczywiste przerwanie dotychczasowego stosunku pracy, a nie tylko formalna zmiana bez faktycznego zakończenia zatrudnienia.

Wznowienie wypłaty emerytury po rozwiązaniu umowy

Po ustaniu przyczyny zawieszenia emerytury trzeba złożyć do ZUS wniosek o wznowienie wypłaty. Zgodnie z art. 135 ust. 1 ustawy emerytalnej wypłatę wznawia się od miesiąca ustania przyczyny wstrzymania, jednak nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty albo wydano z urzędu decyzję o jej wznowieniu.

Dlatego nie warto zwlekać z wnioskiem. Jeżeli umowa o pracę została rozwiązana, a dokument potwierdzający ten fakt jest już dostępny, najlepiej jak najszybciej przekazać go do ZUS wraz z żądaniem podjęcia wypłaty emerytury.

Praca po wznowieniu emerytury a limity przychodu

Po wznowieniu wypłaty emerytury można ponownie podjąć zatrudnienie. Trzeba jednak odróżnić dwie sytuacje. Pierwsza to zawieszenie z art. 103a, czyli brak wcześniejszego rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą. Druga to zmniejszenie albo zawieszenie świadczenia z powodu osiągania przychodu przekraczającego ustawowe progi.

Co do zasady emeryci, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny, mogą dorabiać bez limitu zmniejszenia lub zawieszenia emerytury z powodu przychodu. Nadal jednak trzeba pamiętać o warunku z art. 103a przy pierwszym uruchamianiu wypłaty świadczenia.

Inaczej jest u osób pobierających wcześniejszą emeryturę albo inne świadczenia, do których stosuje się limity dorabiania. Wtedy przychód przekraczający 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia może spowodować zmniejszenie świadczenia, a przekroczenie 130% tego wynagrodzenia może skutkować zawieszeniem wypłaty. Progi te są okresowo ogłaszane i zmieniają się w czasie, dlatego przed podjęciem pracy warto sprawdzić aktualne komunikaty ZUS.

Jeżeli emeryt podlega limitom dorabiania, powinien informować ZUS o osiąganym przychodzie i rozliczyć go po zakończeniu roku. Brak informacji albo zaniżenie przychodu może prowadzić do żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

Czy brytyjska emerytura ma znaczenie dla polskiej wypłaty?

Sam fakt nabycia prawa do emerytury w UK nie oznacza automatycznie, że polska emerytura nie może być wypłacana. Są to odrębne kwestie. Brytyjskie świadczenie może mieć znaczenie przy koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo przy ustalaniu okresów ubezpieczenia, jeżeli dana osoba o to wnosi lub jest to potrzebne do ustalenia prawa do świadczenia.

W opisanej sytuacji najważniejsze jest jednak nie łączenie okresów pracy, lecz kontynuowanie zatrudnienia u pracodawcy zagranicznego w momencie nabycia prawa do polskiej emerytury. ZUS koncentruje się więc na tym, czy stosunek pracy został rozwiązany przed wypłatą świadczenia.

Jakie dokumenty przygotować dla ZUS?

Najczęściej potrzebne są: decyzja ZUS o przyznaniu i zawieszeniu emerytury, dokument potwierdzający rozwiązanie stosunku pracy w UK, wniosek o wznowienie wypłaty oraz ewentualne tłumaczenie dokumentów. Jeżeli ZUS wskazał w decyzji konkretny brak albo zażądał określonego dokumentu, należy odnieść się dokładnie do tego żądania.

Warto zachować kopię korespondencji z ZUS oraz dowód nadania dokumentów. Przy sprawach zagranicznych czas obiegu dokumentów bywa dłuższy, a data złożenia wniosku może mieć znaczenie dla miesiąca, od którego ZUS podejmie wypłatę.

FAQ

Czy ZUS może wymagać rozwiązania umowy o pracę w UK?

Tak, jeżeli była to umowa o pracę kontynuowana u pracodawcy, na rzecz którego osoba pracowała bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do polskiej emerytury. W takiej sytuacji ZUS może zawiesić wypłatę świadczenia do czasu wykazania rozwiązania stosunku pracy.

Czy trzeba zrezygnować z brytyjskiej emerytury?

Nie. Problem opisany w artykule dotyczy kontynuowania zatrudnienia, a nie samego pobierania brytyjskiej emerytury. Świadczenie z UK i polska emerytura mogą funkcjonować równolegle, jeżeli spełnione są warunki ich wypłaty.

Od kiedy ZUS wznowi wypłatę emerytury?

Co do zasady od miesiąca ustania przyczyny zawieszenia, ale nie wcześniej niż od miesiąca, w którym został złożony wniosek o wznowienie wypłaty albo ZUS wydał decyzję z urzędu. Z tego powodu szybkie złożenie wniosku ma praktyczne znaczenie.

Czy po rozwiązaniu umowy można ponownie pracować?

Tak, przepisy nie zakazują ponownego zatrudnienia po spełnieniu warunku rozwiązania dotychczasowego stosunku pracy. Trzeba jednak ocenić, czy dana osoba podlega limitom dorabiania oraz czy nowa umowa nie zostanie przez ZUS potraktowana jako brak rzeczywistego zakończenia wcześniejszego zatrudnienia.

Czy limity 70% i 130% dotyczą każdego emeryta?

Nie. Limity dorabiania mają znaczenie przede wszystkim dla osób, które nie osiągnęły powszechnego wieku emerytalnego albo pobierają świadczenia, do których takie limity się stosuje. Osoby po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego co do zasady mogą dorabiać bez zmniejszenia emerytury z powodu wysokości przychodu.

Przy okresach niemieckich i polskich trzeba osobno ocenić dokumenty, okresy składkowe i miejsce zamieszkania, dlatego warto sprawdzić też polską emeryturę przy pracy i meldunku w Niemczech.

Podsumowanie

ZUS może zawiesić wypłatę polskiej emerytury, jeżeli osoba nadal pozostaje w stosunku pracy z pracodawcą, u którego pracowała bezpośrednio przed nabyciem prawa do świadczenia. Dotyczy to również sytuacji, w której zatrudnienie jest wykonywane za granicą, a dana osoba ma albo uzyskuje także świadczenie z innego państwa.

Aby uruchomić wypłatę, należy wykazać rozwiązanie stosunku pracy i złożyć wniosek o wznowienie wypłaty emerytury. Po wznowieniu można ponownie pracować, ale trzeba odrębnie ocenić obowiązki informacyjne wobec ZUS i ewentualne limity dorabiania.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118
2. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 października 2018 r., sygn. akt III AUa 108/18

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.