Czy KRUS wlicza się do emerytury z ZUS?

Na jakich zasadach ZUS ustala emeryturę?

Dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. emerytura z ZUS jest co do zasady obliczana według tzw. nowych zasad. Oznacza to, że ZUS dzieli podstawę obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia właściwe dla wieku, w którym dana osoba przechodzi na emeryturę.

W uproszczeniu wygląda to tak:

emerytura = podstawa obliczenia emerytury ÷ średnie dalsze trwanie życia

Podstawę obliczenia emerytury stanowią przede wszystkim zwaloryzowane składki emerytalne zapisane na koncie ubezpieczonego w ZUS, zwaloryzowany kapitał początkowy, jeżeli dana osoba ma do niego prawo, oraz środki zapisane na subkoncie, jeśli występują.

Średnie dalsze trwanie życia wynika z tablic ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Tablice te mają znaczenie techniczne: im później osoba przechodzi na emeryturę, tym zwykle krótszy okres dalszego trwania życia przyjmowany do obliczenia, co może wpływać na wysokość miesięcznego świadczenia.

Dlatego informacja, że po powrocie z KRUS do ZUS emerytura będzie automatycznie najniższa, jest zbyt dużym uproszczeniem. ZUS nie przyznaje najniższej emerytury za samo przejście między systemami. Najpierw oblicza świadczenie według ustawowych zasad, a dopiero potem bada, czy zachodzą warunki do ewentualnego podwyższenia do kwoty najniższej emerytury.

Czy okresy KRUS dolicza się do emerytury z ZUS?

Okresy ubezpieczenia rolniczego nie działają tak samo jak składki zapisane na koncie w ZUS. Składki zapłacone w KRUS nie powiększają bezpośrednio konta emerytalnego w ZUS tak, jak składki z umowy o pracę, działalności gospodarczej czy innych tytułów objętych systemem powszechnym.

Mogą jednak zostać uwzględnione przez ZUS w formie zwiększenia emerytury za okresy opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Takie zwiększenie ustala się według zasad przewidzianych dla części składkowej emerytury rolniczej, na podstawie dokumentów z KRUS.

Istotne jest, że zwiększenie nie służy podwójnemu rozliczeniu tych samych okresów. Jeżeli dana osoba ma już ustalone prawo do emerytury rolniczej z KRUS za okresy ubezpieczenia rolniczego, ZUS co do zasady nie zwiększa z tego samego tytułu emerytury powszechnej. W sprawach granicznych trzeba ustalić, czy okresy rolnicze dają prawo do samodzielnego świadczenia z KRUS, czy mogą być wykorzystane przy emeryturze z ZUS.

Czy po KRUS i ZUS można dostać tylko najniższą emeryturę?

Nie ma zasady, że osoba, która była ubezpieczona w KRUS, a później wróciła do ZUS, otrzyma wyłącznie najniższą emeryturę. Wysokość emerytury zależy od indywidualnego przebiegu ubezpieczenia.

Jeżeli przez wiele lat były odprowadzane wysokie składki do ZUS, świadczenie może być wyższe od najniższej emerytury. Jeżeli natomiast składki w ZUS były niskie albo okres opłacania składek w systemie powszechnym był krótki, emerytura może być niska. Okresy KRUS mogą ją podwyższyć, ale zwykle nie zastąpią wysokiego kapitału zgromadzonego w ZUS.

Trzeba też odróżnić obliczenie emerytury od jej podwyższenia do kwoty najniższej emerytury. Podwyższenie do minimum jest możliwe tylko wtedy, gdy spełnione są warunki ustawowe, w tym odpowiedni staż ubezpieczeniowy. Jeżeli warunki nie są spełnione, ZUS może wypłacać emeryturę niższą niż najniższa emerytura.

Jakie dokumenty są potrzebne?

Osoba ubiegająca się o emeryturę z ZUS powinna zadbać o komplet dokumentów potwierdzających przebieg ubezpieczenia. W przypadku okresów rolniczych szczególne znaczenie ma zaświadczenie z KRUS o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników i opłacania składek.

W praktyce warto zgromadzić w szczególności:

• zaświadczenie KRUS o okresach ubezpieczenia rolniczego,
• dokumenty potwierdzające okresy pracy i wynagrodzenia sprzed reformy emerytalnej, jeżeli są potrzebne do kapitału początkowego,
• informację o okresach prowadzenia działalności gospodarczej albo zatrudnienia,
• decyzje lub informacje z KRUS, jeżeli była już rozpatrywana sprawa emerytury rolniczej.

Jeżeli dokumenty są niepełne, ZUS może wezwać do ich uzupełnienia albo sam wystąpić o informacje do KRUS, ale nie warto zakładać, że wszystkie okresy zostaną ustalone automatycznie. Brak zaświadczeń może opóźnić wydanie decyzji albo spowodować niepełne rozliczenie okresów.

Co z osobami, które mają długi okres ubezpieczenia w KRUS?

Jeżeli okres ubezpieczenia w KRUS jest długi, trzeba osobno sprawdzić, czy dana osoba spełnia warunki do emerytury rolniczej. Wtedy możliwy jest inny sposób rozliczenia świadczeń niż proste zwiększenie emerytury z ZUS.

Nie należy zakładać, że każdy okres rolniczy zostanie zawsze doliczony do ZUS. Jeżeli z okresów KRUS może wynikać samodzielne prawo do emerytury rolniczej, decyzja o dalszym ubezpieczeniu i wybór właściwego trybu powinny być poprzedzone analizą dokumentów oraz przewidywanej wysokości świadczeń.

Wątpliwości często pojawiają się u osób, które przez część życia pracowały na etacie, później były rolnikami, a następnie ponownie podlegały ZUS. W takim przypadku znaczenie ma chronologia okresów, tytuły ubezpieczenia, wysokość składek i to, czy w KRUS powstało prawo do własnej emerytury.

FAQ

Czy składki KRUS są przenoszone na konto w ZUS?

Nie. Składki opłacane w KRUS nie są zapisywane na koncie emerytalnym w ZUS tak jak składki z pracy etatowej czy działalności objętej ZUS. Mogą jednak wpływać na emeryturę z ZUS przez ustawowe zwiększenie, jeżeli spełnione są warunki.

Czy powrót z KRUS do ZUS obniży emeryturę?

Sam powrót do ZUS nie obniża emerytury. Znaczenie ma to, ile składek zgromadzono w ZUS, czy ustalono kapitał początkowy, jak długo opłacano składki i czy okresy KRUS mogą być uwzględnione przy świadczeniu.

Czy można mieć emeryturę z ZUS i z KRUS?

W niektórych sytuacjach trzeba badać możliwość odrębnego prawa do świadczenia rolniczego oraz świadczenia z systemu powszechnego. Nie można jednak mechanicznie doliczać tych samych okresów dwa razy. Decydują konkretne okresy ubezpieczenia i decyzje organów rentowych.

Czy ZUS sam sprawdzi okresy w KRUS?

ZUS może ustalać potrzebne okoliczności, ale najbezpieczniej jest przedłożyć aktualne zaświadczenie z KRUS. Dzięki temu łatwiej uniknąć opóźnienia w wydaniu decyzji i błędów w rozliczeniu okresów rolniczych.

Czy emerytura z ZUS zawsze zostanie podwyższona do najniższej?

Nie zawsze. Podwyższenie do kwoty najniższej emerytury zależy od spełnienia ustawowych warunków, w tym odpowiedniego stażu. Jeżeli warunki nie są spełnione, świadczenie obliczone przez ZUS może być niższe od najniższej emerytury.

Źródła

• Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
• Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
• Komunikaty Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w sprawie tablic średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.