Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z ZUS?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odzyskanie składek z konta zmarłego ubezpieczonego

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2015-04-23

Mój kuzyn zmarł rok temu. Był jedynakiem, jego rodzice nie żyją. Prawnym spadkobiercą została moja mama. Czy może ona odzyskać składki z konta zmarłego, który był ubezpieczony?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.


Odzyskanie składek z konta zmarłego ubezpieczonego

Składki na ubezpieczenie emerytalne

Zgodnie z treścią art. 22 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych „część składki na ubezpieczenie emerytalne wynosząca:

1) 3,5% podstawy wymiaru składki jest odprowadzana przez Zakład do wybranego przez ubezpieczonego otwartego funduszu emerytalnego,

2) 3,8% podstawy wymiaru składki jest ewidencjonowana przez Zakład na subkoncie, o którym mowa w art. 40a, w przypadku odprowadzania składki do otwartego funduszu emerytalnego

– z uwzględnieniem art. 111”.

Co się dzieje z składkami z subkonta po śmierci ubezpieczonego?

Z kolei zgodnie z art. 40a tej samej ustawy:

„1. W ramach konta ubezpieczonego Zakład prowadzi subkonto, na którym ewidencjonuje się informacje o zwaloryzowanej wysokości wpłaconych składek, o których mowa w art. 22 ust. 3 pkt 2, wraz z wyegzekwowanymi od tych składek odsetkami za zwłokę, o których mowa w art. 23 ust. 2.

2. Zewidencjonowanie składek na subkoncie następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 15 dni roboczych, licząc od dnia otrzymania składki opłaconej przy użyciu dokumentów płatniczych, raportów miesięcznych lub deklaracji.

3. Stan subkonta pomniejsza się o kwoty wypłaconych okresowych emerytur kapitałowych, w części obliczonej od podstawy, którą stanowiły zwaloryzowane składki i odsetki za zwłokę zewidencjonowane na tym subkoncie. Pomniejszenia dokonuje się na dzień wypłacenia tych emerytur”.

4. Na subkoncie ewidencjonuje się także informacje o wysokości należnych i wpłaconych składek, o których mowa w art. 22 ust. 3 pkt 2”.

Według art. 40b:

„1. W razie śmierci ubezpieczonego, który osiągnął wiek emerytalny i któremu do dnia śmierci nie ustalono wysokości okresowej emerytury kapitałowej, stan subkonta pomniejsza się o kwoty niezrealizowanych świadczeń, o których mowa w art. 136 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w części obliczonej ze składek zewidencjonowanych na tym subkoncie.

2. W razie śmierci osoby pobierającej okresową emeryturę kapitałową stan subkonta pomniejsza się o kwoty niezrealizowanych świadczeń, o których mowa w art. 136 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ustalonych w części obliczonej ze składek zewidencjonowanych na tym subkoncie.

3. W razie zwrotu nienależnie pobranej okresowej emerytury kapitałowej, w części obliczonej ze składek zewidencjonowanych na subkoncie zwracane kwoty ewidencjonuje się na tym subkoncie”.

Zgodnie z art. 40e:

„1. Zwaloryzowane składki i odsetki za zwłokę zewidencjonowane na subkoncie, o którym mowa w art. 40a, podlegają podziałowi w razie rozwodu, unieważnienia małżeństwa albo w przypadku śmierci osoby, dla której Zakład prowadzi subkonto, na zasadach określonych w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych dotyczących podziału środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym w razie rozwodu, unieważnienia małżeństwa albo śmierci.

2. Część składek zewidencjonowanych na subkoncie, która w wyniku podziału przypada małżonkowi, z zastrzeżeniem ust. 3, jest ewidencjonowana na subkoncie tego małżonka. Jeżeli dla małżonka nie jest prowadzone subkonto – Zakład zakłada subkonto.

3. W przypadku gdy małżonek osoby zmarłej, dla której Zakład prowadzi subkonto, nabywa prawo do środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym jako osoba uprawniona wskazana przez zmarłego albo jako jego spadkobierca, przypadającą mu w wyniku podziału część składek zewidencjonowanych na subkoncie ewidencjonuje się na jego subkoncie, jeżeli zażąda przekazania środków zmarłego zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym na jego rachunek w otwartym funduszu emerytalnym.

Podział składek na subkoncie

4. Podział składek zewidencjonowanych na subkoncie jest dokonywany, w przypadku gdy rozwód, unieważnienie małżeństwa albo śmierć nastąpiły nie później niż w dniu:

1) złożenia wniosku o dożywotnią emeryturę kapitałową lub

2) nabycia prawa do dożywotniej emerytury kapitałowej, jeżeli złożenie takie-go wniosku nie jest wymagane.

5. Otwarty fundusz emerytalny jest obowiązany zawiadomić Zakład o osobach, na rzecz których nastąpił podział środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym w razie rozwodu, unieważnienia małżeństwa albo śmierci osoby, dla której Zakład prowadzi subkonto, oraz o ich udziale w tych środkach, w terminie 14 dni od dnia dokonania tego podziału.

6. Dane dotyczące osób, o których mowa w ust. 5, obejmują imię i nazwisko, numer PESEL i numer NIP, o ile osoby mają obowiązek posługiwania się tym numerem na podstawie przepisów o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, oraz adres i miejsce zamieszkania. Jeżeli członkowi otwartego funduszu emerytalnego nie nadano numeru PESEL i numeru NIP lub jednego z nich, dane obejmują serię i numer dowodu osobistego lub paszportu.

7. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 5, otwarty fundusz emerytalny podaje dodatkowo informacje o:

1) żądaniu małżonka, o którym mowa w ust. 3;

2) terminach wypłaty rat – jeżeli wypłata w otwartym funduszu emerytalnym następuje w ratach.

8. W terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w ust. 5, Zakład:

1) część składek przypadających małżonkowi w wyniku podziału składek zewidencjonowanych na subkoncie ewidencjonuje na subkoncie tego małżonka jako składki, odpowiednio na dzień ustania wspólności majątkowej albo dzień śmierci ubezpieczonego;

2) część składek przypadających uprawnionym w wyniku podziału składek zewidencjonowanych na subkoncie wypłaca bezpośrednio tym uprawnionym w takiej formie, w jakiej następuje wypłata w otwartym funduszu emerytalnym.

9. Osobie, której Zakład założył subkonto na podstawie ust. 2, jest dokonywana jednorazowa wypłata składek zewidencjonowanych na subkoncie, w przypadku gdy otwarty fundusz emerytalny dokonał tej osobie jednorazowej wypłaty środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, na pod-stawie art. 129a ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 34, poz. 189, Nr 127, poz. 858 i Nr 182, poz. 1228 oraz z 2011 r. Nr 75, poz. 398).

10. Otwarty fundusz emerytalny jest obowiązany zawiadomić Zakład o dokonaniu jednorazowej wypłaty środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, o której mowa w ust. 9, w terminie 14 dni od dnia dokonania tej wypłaty. Przepis ust. 6 stosuje się odpowiednio.

11. Zakład dokonuje jednorazowej wypłaty składek zewidencjonowanych na subkoncie w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w ust. 10.

12. Przepisy ust. 1–11 stosuje się odpowiednio w przypadku ustania wspólności majątkowej w czasie trwania małżeństwa albo umownego wyłączenia lub ograniczenia wspólności ustawowej między osobą, dla której Zakład prowadzi subkonto, a jej małżonkiem”.

Co jeśli zmarły nie przystąpił do OFE

Składki są odkładane na subkoncie, ale dotyczy to wszystkich członków OFE. Chodzi głównie o osoby urodzone po 1968 r. (oszczędzają w OFE obowiązkowo) oraz osoby urodzone w latach 1949–1968, które dobrowolnie wybrały członkostwo w OFE.

Jeśli więc zmarły nie przystąpił do OFE, jego składki nie były odprowadzane na subkonto. Zasadniczo więc dziedziczenie składek z subkonta ZUS jest możliwe, o ile na subkonto były odprowadzane środki.

Czy można być spadkobiercą po kuzynie?

Druga kwestia to to, czy mama może być spadkobiercą po kuzynie. Obawiam się, że nie. Zgodnie z art. 935 Kodeksu cywilnego:

„§ 1. W braku zstępnych, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy cały spadek przypada jego małżonkowi.

§ 2. W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom, rodzeństwu i zstępnym rodzeństwa.

§ 3. W braku małżonka spadkodawcy i krewnych powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu. Jeżeli miejsca ostatniego zamieszkania spadkodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej nie da się ustalić lub ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy znajdowało się za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa jako spadkobiercy ustawowemu”.

Mama może spróbować wnieść o stwierdzenie nabycia spadku, ale wniosek zostanie oddalony.

Składek nie wypłaca się w gotówce, tylko przelewa na inne konto emerytalne – subkonto.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Podobne materiały

Zasiłek przedemerytalny a likwidacja działalności gospodarczej

Za 2 miesiące kończę 61 lat i chcę przejść na zasiłek przedemerytalny. Mam ponad 35-letni staż pracy. Prowadzę z żoną sklep (działalność...

 

Nieujawnienie pracy za granicą przy przyznaniu emerytury w Polsce

Nieujawnienie pracy za granicą przy przyznaniu emerytury w Polsce

Trzy miesiące temu przyznano mi emeryturę (jestem urodzona w 1955 r.). We wniosku nie ujawniłam, że jestem ubezpieczona za granicą i tu pracuję....

Zaliczenie lat pracy za granicą do stażu w Polsce bez udokumentowania składek

Proszę o wykładnię art. 86 o zaliczeniu lat pracy za granicą do stażu w Polsce – bez udokumentowania składek na ubezpieczenie.

 

Opieka nad żoną po porodzie a prowadzenie działalności

Jestem zatrudniony na czas nieokreślony, dodatkowo prowadzę własną działalność gospodarczą. Obecnie żona urodziła dziecko, otrzymałem ze...

 

Choroba na schizofrenię a renta z ZUS

Choroba na schizofrenię a renta z ZUS

Interesuje mnie sprawa uzyskania renty z ZUS-u z powodu schizofrenii. Jestem zarejestrowana także w KRUS-ie, ale tam nie uzyskałam renty. Od 25 roku życia...

Odwołanie aneksu do umowy o pracę i cofnięcie A1

Pracownik był oddelegowany do pracy za granicą. W tym celu sporządziliśmy aneks do umowy o pracę oraz A1 do ZUS. Pracownik się niestety...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »