Emerytura policyjna a emerytura z ZUS

Emerytura policyjna i praca cywilna po służbie

Funkcjonariusz Policji, który został zwolniony ze służby i spełnił warunki przewidziane w ustawie zaopatrzeniowej, może pobierać emeryturę policyjną. Jeżeli następnie podejmuje pracę cywilną, na przykład na podstawie umowy o pracę, od wynagrodzenia są zasadniczo odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne do ZUS.

Te składki nie znikają. Mogą mieć znaczenie na dwa sposoby: po pierwsze, przy ustalaniu prawa i wysokości emerytury z ZUS, a po drugie, w określonych przypadkach przy doliczeniu okresów pracy po służbie do wysługi emerytalnej w systemie policyjnym.

Trzeba jednak odróżnić dwie sprawy: prawo do emerytury z ZUS oraz prawo do wypłaty tego świadczenia obok emerytury policyjnej. To, że ZUS może ustalić emeryturę, nie zawsze oznacza, że będzie ona wypłacana równolegle z emeryturą policyjną.

Czy emeryt policyjny może pobierać drugą emeryturę z ZUS?

W większości spraw dotyczących funkcjonariuszy, którzy rozpoczęli służbę przed 1 stycznia 1999 r. i mają emeryturę policyjną obliczoną według dawnych zasad, obowiązuje zasada jednego wypłacanego świadczenia. Wynika ona z przepisów o zbiegu świadczeń.

Zgodnie z art. 95 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w razie zbiegu prawa do emerytury lub renty z FUS z prawem do świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego wypłaca się co do zasady jedno świadczenie: wyższe albo wybrane przez zainteresowanego. Podobną zasadę zawiera art. 7 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy.

Oznacza to, że w opisanym stanie faktycznym emeryt policyjny może wystąpić do ZUS o ustalenie prawa do emerytury z powszechnego systemu, jeżeli spełni warunki ustawowe, ale zasadniczo nie będzie pobierał obu świadczeń równolegle. Jeżeli emerytura z ZUS okaże się korzystniejsza, może wybrać jej wypłatę zamiast emerytury policyjnej. Jeżeli korzystniejsza pozostanie emerytura policyjna, wypłacana będzie ona.

Wyjątek może dotyczyć funkcjonariuszy, których emerytura mundurowa została obliczona według zasad przewidzianych w art. 15a albo art. 18e ustawy zaopatrzeniowej. Chodzi zwłaszcza o osoby przyjęte po raz pierwszy do służby po 1 stycznia 1999 r. albo po 31 grudnia 2012 r., dla których ustawodawca przewidział odrębny mechanizm relacji między świadczeniem mundurowym i świadczeniem z FUS. Warto zweryfikować podstawę obliczenia konkretnej emerytury w decyzji organu emerytalnego; pomocniczo można sięgnąć do dotychczasowego odnośnika do art. 18e ustawy zaopatrzeniowej.

Kiedy można wystąpić o emeryturę z ZUS?

Prawo do emerytury z ZUS powstaje po spełnieniu warunków określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W typowej sytuacji osoby urodzonej po 31 grudnia 1948 r. kluczowe znaczenie ma osiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego oraz posiadanie środków zapisanych na koncie ubezpieczonego w ZUS.

Dla mężczyzny powszechny wiek emerytalny wynosi 65 lat, a dla kobiety 60 lat. Ukończenie przez mężczyznę 55 lat nie jest więc samo w sobie podstawą do przyznania emerytury z ZUS. Może natomiast mieć znaczenie w procedurze doliczenia okresów pracy po służbie do emerytury policyjnej.

Jeżeli emeryt policyjny pracuje po zwolnieniu ze służby na etacie cywilnym, powinien zgromadzić dokumenty potwierdzające zatrudnienie i składki, a następnie ustalić, czy korzystniejsze będzie przeliczenie świadczenia mundurowego, wystąpienie o emeryturę z ZUS po osiągnięciu wieku emerytalnego, czy pozostanie przy dotychczasowym świadczeniu.

Doliczenie pracy po służbie do emerytury policyjnej

Art. 14 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy pozwala emerytowi, którego świadczenie obliczono na podstawie art. 15, wystąpić o doliczenie do wysługi emerytalnej określonych okresów przypadających po zwolnieniu ze służby. Dotyczy to między innymi okresów opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe po 31 grudnia 1998 r.

Doliczenie nie jest automatyczne. Wymaga wniosku oraz spełnienia ustawowych warunków. Zasadniczo okresy te mogą zostać doliczone, jeżeli emerytura wynosi mniej niż 75% podstawy jej wymiaru oraz emeryt ukończył 55 lat jako mężczyzna albo 50 lat jako kobieta, chyba że wcześniej stał się inwalidą.

Za każdy rok okresów doliczanych do wysługi emerytalnej emerytura obliczona według art. 15 może zostać zwiększona o 1,3% podstawy wymiaru. W praktyce znaczenie ma jednak limit 75% podstawy wymiaru, ponieważ po jego osiągnięciu dalsze okresy nie podwyższają już świadczenia w tym trybie.

Jeżeli emeryt nadal pozostaje w ubezpieczeniu, ponowne ustalenie wysokości emerytury przez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas okresów następuje z uwzględnieniem pełnych miesięcy, na wniosek zgłoszony nie wcześniej niż po zakończeniu kwartału kalendarzowego. Jeżeli ubezpieczenie ustało w trakcie kwartału, sytuację należy ocenić według szczegółowych zasad z art. 14.

Co oznacza to dla funkcjonariusza ze służbą w latach 1984-2003?

Przy służbie rozpoczętej przed 1 stycznia 1999 r. i zakończonej po kilkunastu lub kilkudziesięciu latach, emerytura policyjna najczęściej jest obliczana według zasad z art. 15 ustawy zaopatrzeniowej. Jeżeli tak jest w konkretnej decyzji, późniejsza praca cywilna może zwiększyć emeryturę policyjną w trybie art. 14, ale nie daje co do zasady prawa do równoczesnej wypłaty dwóch emerytur.

Wniosek o emeryturę z ZUS składa się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przed wyborem świadczenia dobrze jest uzyskać informację o przewidywanej wysokości emerytury z ZUS oraz o wysokości emerytury policyjnej po ewentualnym doliczeniu okresów pracy cywilnej.

Najbezpieczniej porównywać kwoty po ich formalnym ustaleniu lub po uzyskaniu wiarygodnej kalkulacji. Różnica może wynikać nie tylko z długości zatrudnienia, ale także z wysokości odprowadzonych składek, waloryzacji konta w ZUS, podstawy wymiaru emerytury policyjnej oraz tego, czy świadczenie policyjne zbliża się do limitu 75% podstawy wymiaru.

FAQ

Czy samo ukończenie 55 lat daje emeryturę z ZUS?

Nie. Dla mężczyzny powszechny wiek emerytalny w ZUS wynosi 65 lat. Ukończenie 55 lat może mieć znaczenie przy doliczeniu okresów pracy po służbie do emerytury policyjnej, jeżeli emerytura nie osiągnęła 75% podstawy wymiaru.

Czy składki opłacane po odejściu z Policji przepadają?

Nie. Składki zapisane w ZUS mogą mieć znaczenie przy ustaleniu emerytury z FUS, a w określonych przypadkach okresy pracy po służbie mogą zostać doliczone do wysługi emerytalnej w systemie policyjnym.

Czy można mieć decyzję z ZUS i nadal pobierać emeryturę policyjną?

Można mieć ustalone prawo do świadczenia, ale przy zbiegu świadczeń organ wypłacający stosuje zasadę jednego świadczenia, chyba że dana sprawa mieści się w ustawowym wyjątku. Dlatego istotna jest nie tylko decyzja ZUS, ale również podstawa obliczenia emerytury policyjnej.

Co jest korzystniejsze: przeliczenie emerytury policyjnej czy emerytura z ZUS?

To zależy od wysokości dotychczasowej emerytury policyjnej, liczby lat pracy po służbie, wysokości składek w ZUS i tego, czy świadczenie policyjne może jeszcze wzrosnąć do limitu 75% podstawy wymiaru. Najlepiej porównać konkretne wyliczenia przed wyborem świadczenia.

W przypadku funkcjonariuszy PSP ważne są przerwy w służbie oraz późniejsza aktywność zawodowa, co pokazuje artykuł emeryturę PSP po przerwie i działalności gospodarczej.

Podsumowanie

Emeryt policyjny, który po służbie pracował w cywilu, może wykorzystać opłacane składki, ale nie zawsze w sposób polegający na równoczesnym pobieraniu dwóch emerytur. W typowej sytuacji funkcjonariusza ze służbą rozpoczętą przed 1999 r. działa zasada zbiegu świadczeń, czyli wypłata jednego świadczenia: wyższego albo wybranego.

W opisanym modelu szczególne znaczenie ma wniosek o doliczenie okresów pracy po służbie do emerytury policyjnej, jeżeli emerytura jest niższa niż 75% podstawy wymiaru. Dopiero po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego można zasadniczo rozważać emeryturę z ZUS i porównać ją ze świadczeniem policyjnym.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118
2. Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.