Kategoria obejmuje sprawy dotyczące prawa do emerytury z ZUS i KRUS, stażu ubezpieczeniowego, kapitału początkowego, przeliczania świadczeń, pracy za granicą oraz środków z OFE i subkonta. Znajdziesz tu praktyczne materiały o wnioskach, dokumentach, decyzjach organów i najczęstszych problemach przy ustalaniu wysokości emerytury.
Jeśli potrzebujesz analizy własnej sytuacji, możesz zamówić odpłatną poradę prawną online; prawnik oceni sprawę i w razie potrzeby pomoże przygotować wniosek, odwołanie lub inne pismo do ZUS albo KRUS.
Osoba, która pobiera polską emeryturę i nabywa prawo do emerytury na Islandii, co do zasady może otrzymywać dwa świadczenia za odrębne okresy ubezpieczenia. Sam fakt przyznania islandzkiej emerytury nie oznacza automatycznie utraty polskiej emerytury. W praktyce trzeba jednak...
Po zakończeniu świadczenia rehabilitacyjnego pracownik nie przechodzi automatycznie na emeryturę ani nie kończy zatrudnienia. Miesiąc przerwy można rozwiązać przez powrót do pracy po badaniach kontrolnych, wykorzystanie urlopu za zgodą pracodawcy albo dalsze leczenie, jeśli są...
Przyznanie polskiej emerytury przez ZUS nie oznacza automatycznie, że trzeba zrezygnować z emerytury niemieckiej. Jeżeli dana osoba pracowała i podlegała ubezpieczeniom w Polsce oraz w Niemczech, co do zasady każde państwo ustala i wypłaca własną część świadczenia według swoich...
Brak adnotacji o pracy w szczególnych warunkach w zwykłym świadectwie pracy nie przekreśla prawa do wcześniejszej emerytury. Decyduje przede wszystkim to, jaką pracę faktycznie Pan wykonywał, w jakim wymiarze i czy wymagany staż istniał już na 1 stycznia 1999 r. W praktyce...
Praca w PKP lub na kolei nie daje automatycznie prawa do emerytury pomostowej. Decyduje nie sama nazwa stanowiska ani długość zatrudnienia, lecz to, czy praca odpowiada ustawowym wykazom prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Wyjaśniamy aktualne warunki...
Przejście z KRUS do ZUS nie oznacza automatycznie, że ZUS przyzna najniższą emeryturę. Wysokość świadczenia zależy przede wszystkim od kapitału zgromadzonego w ZUS, wieku przejścia na emeryturę oraz udokumentowanych okresów ubezpieczenia. Okresy opłacania składek w KRUS...
Jeżeli ZUS wydał już decyzję przyznającą emeryturę, późniejsze zakończenie pracy nie zawsze oznacza obliczenie świadczenia całkowicie od nowa. Kluczowe jest to, czy wcześniejszy wniosek został skutecznie wycofany oraz czy wypłata emerytury była zawieszona z powodu kontynuowania...
Urlop macierzyński z 1986 r. co do zasady może być uwzględniony jako okres składkowy, jeżeli był to okres zatrudnienia i pobierania zasiłku macierzyńskiego. Urlop wychowawczy z lat 1987-1988 jest natomiast okresem nieskładkowym, ale przy kapitale początkowym osób urodzonych po 1948...
Wniosek o emeryturę można złożyć do ZUS jeszcze przed rozwiązaniem umowy o pracę. Samo nabycie prawa do emerytury nie wymaga wcześniejszego zakończenia zatrudnienia. Jeżeli jednak po przyznaniu emerytury nadal pracuje się u tego samego pracodawcy bez wcześniejszego...
Pracownik może złożyć wniosek o emeryturę i rozwiązać umowę o pracę także wtedy, gdy przebywa na zwolnieniu lekarskim. Samo L4 nie blokuje przejścia na emeryturę ani prawa do odprawy emerytalnej. Kluczowe jest jednak prawidłowe ustalenie momentu rozwiązania umowy,...
Błąd w dacie urodzenia na starym świadectwie pracy nie musi oznaczać, że ZUS odmówi uwzględnienia okresu zatrudnienia przy emeryturze. Jeżeli zakład pracy już nie istnieje, zwykle nie da się sprostować samego świadectwa, ale można udowodnić prawidłowe dane innymi...
Ukończenie 2-letniej szkoły policealnej nie jest okresem nieskładkowym zaliczanym do stażu emerytalnego w ZUS. Do emerytury mogą być uwzględnione m.in. ukończone studia wyższe, ale nie zwykła nauka w szkole policealnej. Inaczej wygląda to przy uprawnieniach pracowniczych, np....
Osoba, która opłacała składki w ZUS i KRUS, może w określonych sytuacjach pobierać oba świadczenia, ale zależy to przede wszystkim od podstawy przyznania emerytury z ZUS oraz spełnienia warunków do emerytury rolniczej. Sama nauka w szkole średniej co do zasady nie jest...
Jeżeli osiągnęła Pani 60 lat, może Pani wystąpić do ZUS o polską emeryturę, o ile ma Pani choć jeden okres polskiego ubezpieczenia. Sama praca w Anglii co do zasady nie podwyższa polskiej emerytury, bo ZUS liczy ją głównie z polskich składek, kapitału początkowego i...
Jeżeli po przyznaniu emerytury w Polsce pracujesz za granicą, najważniejsze jest ustalenie, czy jest to stosunek pracy, umowa cywilnoprawna czy działalność na własny rachunek. Od tego zależy, czy ZUS może badać zawieszenie wypłaty świadczenia albo tylko odnotować informację o...
Wakacyjna praca ucznia w OHP po 1975 r. nie jest automatycznie doliczana do stażu emerytalnego. Może mieć znaczenie dla emerytury przede wszystkim wtedy, gdy da się wykazać rzeczywiste zatrudnienie, wynagrodzenie i odpowiedni wymiar czasu pracy. Kluczowe jest odróżnienie pracy na...
Przy ustalaniu kapitału początkowego można wskazać korzystne lata zarobków sprzed 1999 r., ale przy wariancie 10 kolejnych lat nie wolno pominąć roku lub części roku z urlopem bezpłatnym. Urlop bezpłatny co do zasady nie jest okresem składkowym ani nieskładkowym, dlatego...
Sam 40-letni staż pracy nie daje mężczyźnie prawa do wcześniejszej emerytury bez osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego. Kierowca samochodu ciężarowego może jednak badać, czy spełnia warunki do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, zwłaszcza za...
Dług wobec ZUS z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej co do zasady nie odbiera prawa do emerytury po osiągnięciu wieku emerytalnego. Może jednak wpłynąć na wysokość świadczenia, staż ubezpieczeniowy oraz ewentualne potrącenia z emerytury. Kluczowe jest ustalenie,...
Praca mechanika samochodowego wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych może być zaliczona do pracy w szczególnych warunkach. Samo wykonywanie zawodu mechanika nie wystarcza. Kluczowe są: co najmniej...
Jeżeli urodziłeś się po 31 grudnia 1948 r. i pobierasz rentę z tytułu niezdolności do pracy, ZUS co do zasady przyzna emeryturę z urzędu po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. Wysokość emerytury będzie obliczona według nowych zasad, a nie jako pełne wyliczenie „po...
Nauczyciel, który zbliża się do emerytury albo już nabył do niej prawo, nie musi automatycznie odchodzić z pracy. O dalszym zatrudnieniu, ograniczeniu etatu, stanie nieczynnym i odprawach decydują przede wszystkim przepisy Karty Nauczyciela oraz rzeczywiste przyczyny organizacyjne w...
Praca lub zameldowanie w Niemczech nie odbiera prawa do polskiej emerytury z ZUS. Trzeba jednak odróżnić polskie świadczenie od niemieckiej emerytury z DRV, bo każde państwo stosuje własne przepisy i rozlicza własne okresy ubezpieczenia. W artykule wyjaśniamy, gdzie złożyć...
Nauczyciel, który zachował prawo do emerytury z art. 88 Karty Nauczyciela, nie zawsze powinien automatycznie wybierać to świadczenie zamiast emerytury powszechnej. Decydują konkretne wyliczenia ZUS, staż do 31 grudnia 2008 r., status OFE, rozwiązanie stosunku pracy oraz dokumenty...
Nie każdy okres zatrudnienia przy kolei jest automatycznie zaliczany jako praca w szczególnych warunkach. ZUS bada przede wszystkim podstawę zatrudnienia, rodzaj jednostki kolejowej, stanowisko, okres pracy oraz dokumenty potwierdzające taki charakter zatrudnienia. Dla osoby...
Można pracować w Norwegii i ubiegać się o polską emeryturę, ale wypłata świadczenia z ZUS może zostać zawieszona, jeżeli bezpośrednio przed nabyciem prawa do emerytury nadal trwa ten sam stosunek pracy. Składek odprowadzonych w Norwegii nie przenosi się do ZUS. Mogą one...
Praca przy monitorze ekranowym może zostać zaliczona do pracy w szczególnych warunkach tylko wtedy, gdy nie była zwykłym używaniem komputera, lecz stałą pracą szczególnie obciążającą wzrok i wymagającą precyzyjnego widzenia. W sporze z ZUS kluczowe są dowody: zakres...
Brak 25 lat ubezpieczenia emerytalno-rentowego w KRUS zwykle wyklucza pełną emeryturę rolniczą. Nie można po prostu dopłacić brakujących lat wstecz. Warto sprawdzić, czy decyzje ZUS i KRUS prawidłowo uwzględniają wszystkie okresy oraz czy świadczenie z KRUS nie jest w...
Nauczyciel pobierający świadczenie kompensacyjne musi uważać na rodzaj placówki, podstawę zatrudnienia i wysokość przychodu. Praca w jednostkach objętych Kartą Nauczyciela może prowadzić do zawieszenia wypłaty świadczenia niezależnie od zarobków. Inaczej ocenia się...
Emeryt mundurowy zatrudniony na umowie o pracę co do zasady podlega obowiązkowym składkom ZUS tak jak inni pracownicy. Nie oznacza to jednak automatycznie wypłaty drugiej emerytury obok świadczenia mundurowego. Składki mogą mieć znaczenie przy ustalaniu emerytury z FUS albo przy...
Okres pracy na stanowisku ślusarz-spawacz może zostać zaliczony do pracy w szczególnych warunkach tylko wtedy, gdy pracownik wykaże, że faktycznie wykonywał prace przy spawaniu stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Sama nazwa stanowiska ani przewaga czynności spawalniczych...
Pracownik nie ma ogólnego obowiązku uprzedzania pracodawcy, że chce przejść na emeryturę. W praktyce warto jednak uzgodnić sposób i termin rozwiązania umowy, bo od tego zależy wypłata emerytury, odprawa emerytalna oraz rozliczenie zaległego urlopu. Jeżeli pracownik przebywa...
Odprawę emerytalną oblicza się według zasad stosowanych przy ustalaniu ekwiwalentu za urlop. Jeżeli pracownik nabywa prawo do odprawy w lutym, stałe składniki wynagrodzenia przyjmuje się co do zasady w wysokości należnej w lutym. Inaczej liczy się składniki zmienne, np....
Były pracownik ma prawo żądać od dawnego pracodawcy zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, obecnie najczęściej na formularzu ZUS ERP-7, dawniej określanym jako Rp-7. Dokument jest szczególnie ważny przy ustalaniu kapitału początkowego, wysokości emerytury albo...
Jeżeli ZUS przyznał wcześniejszą emeryturę, ale jej wypłata była zawieszona z powodu nierozwiązania umowy o pracę, samo prawo do świadczenia co do zasady już powstało. Może to wykluczać rekompensatę za pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, ale nie...
Pracujący emeryt może wystąpić do ZUS o ponowne obliczenie emerytury z uwzględnieniem składek zapisanych na koncie po przyznaniu świadczenia. Nie oznacza to jednak ponownego przeliczenia całej emerytury wyłącznie dlatego, że GUS ogłosił nowsze lub korzystniejsze tablice dalszego...
Składek emerytalnych opłaconych w Irlandii co do zasady nie przenosi się do ZUS jako pieniędzy na polskie konto emerytalne. Okresy ubezpieczenia PRSI mogą jednak mieć znaczenie przy ustalaniu prawa do emerytury, przy ocenie dopłaty do najniższej emerytury oraz przy uzyskaniu odrębnego...
Choroba zawodowa nie podwyższa automatycznie emerytury i nie tworzy osobnego dodatku. Może jednak dawać podstawę do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego, zwłaszcza renty z tytułu niezdolności do pracy, jednorazowego odszkodowania albo korzystnego zbiegu emerytury i renty. W...
O tym, czy żołnierza obejmują stare czy nowe zasady emerytury wojskowej, decyduje przede wszystkim data pierwszego powołania do zawodowej służby wojskowej albo służby kandydackiej, a nie sama data odbycia zasadniczej lub nadterminowej służby wojskowej. Wyjaśniamy, kiedy...
Prawo do emerytury górniczej albo pomostowej zależy od rodzaju pracy, wymaganego stażu i dokumentów potwierdzających rzeczywiste wykonywanie pracy górniczej lub szczególnej. Sam ogólny staż ubezpieczeniowy, praca na powierzchni albo działalność gospodarcza zwykle nie...
Pierwsza emerytura nie zawsze musi być wypłacona za cały miesiąc. Decyduje przede wszystkim data powstania prawa do świadczenia, miesiąc złożenia wniosku oraz to, czy emerytura była wcześniej zawieszona z powodu kontynuowania zatrudnienia u dotychczasowego...
Studium nauczycielskie, studium wychowania przedszkolnego albo inny dawny zakład kształcenia nauczycieli co do zasady nie są zaliczane przez ZUS jako samodzielny okres nieskładkowy. Inaczej może być wtedy, gdy uczelnia formalnie zaliczyła ten okres na poczet ukończonych studiów...
Okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy co do zasady nie jest okresem składkowym i nie jest traktowany tak samo jak urlop wychowawczy. ZUS przy ustalaniu emerytury bierze pod uwagę przede wszystkim okresy składkowe i nieskładkowe wskazane w ustawie, a zwykły urlop...
Zapytaj prawnika
.jpg)
